İçeriğe geç
2Wsözlük

ağız

isima·ğız/ɑ.ˈ‿ɯz/

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel anlamı yüzdeki yeme, konuşma ve soluk almaya yarayan organdır. Bu organın açıklık olma fikrinden kapların ağzı, bir nehrin denize döküldüğü yer, bir koyun ya da yolun giriş yeri gibi anlamlar türer: "şişenin ağzı", "boğazın ağzı". Konuşma biçimini, şiveyi anlatmak için de kullanılır: "Karadeniz ağzı".

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    anatomi

    yüzde, avurtlarla iki çene arasında, ses çıkarmaya, soluk alıp vermeye ve gıdaları vücuda almaya yarayan boşluk

    • Kös, kalkan, boru sesleri at kişnemelerine karışıyor, alınan emirler, verilen kumandalar yüzlerce tarafından ayrı ayrı tekrarlanıyordu.— Ömer Seyfettin
  2. 2.

    Bu organın dudaklarla beraber dış sınırı

  3. 3.

    Kapların veya içi boş şeylerin açık tarafı

    • Tahta oturakların üzerine çökmüş diğerleri, arabalardan aldıkları balonların büzük ağızlarını musluklara dayıyor ve metal kulakları çeviriyorlardı.— Ahmet BÜKE, İzmir Postası'nın Adamları, 2004, 48, Kanat Yayınları
  4. 4.

    Bir akarsuyun denize veya göle döküldüğü yer; kavşak, munsap

  5. 5.

    Koy, körfez, liman vb. yerlerin açık tarafı

  6. 6.

    Giriş yeri

    • Şimdi tünelin ağzında değilim artık.— Adalet Ağaoğlu
  7. 7.

    kavşak.

    • Esmer bir akşam üstünün gölgelediği dörtyol ağzını tanıyorsun.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 37, Can Sanat Yayınları
  8. 8.

    Kesici aletlerin keskin tarafı.

  9. 9.

    Üslup, ifade biçimi

    • Böylece Tanpınar romanını birinci kişi ağzından anlatmadığı halde, Mümtaz'ın duygularını, mizacını, kişiliğini, büyük ölçüde, sanki birinci kişi ağzındanmış gibi, bize, dolaysız bir şekilde, canlı olarak sunmayı başarıyor.— Berna MORAN, Bir Huzursuzluğun Romanı: Huzur, Birikim, 46-47, 1978-1979, 113
  10. 10.

    Top, tüfek vb. silahlarda namlunun ucu veya açık olan kısmı.

    • gözleri dağılmış adamlar sanki biz/demokrat toni sanki ben ve Ömer haybo/tabanca ağızlarında rezil aydınlığımız.— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 23, Ataç Kitabevi
  11. 11.

    dil bilimi

    Belli yerleşim bölgelerine özgü, yazı dili hâline gelmemiş dil; diyalekt

  12. 12.

    müzik

    Bir bölgenin müzik kültüründe görülen söyleyiş özelliklerinin tümü.

  13. 13.

    coğrafya

    Yanardağın lav akıtan üst kısmı

    • Yanardağın açılan ağzından/Kızgın yakut nehirleri akıyordu..— Hasan İzzettin Dinamo, Deniz Feneri, 1937, 4, Bozkurt Yayınları
  14. 14.

    (mecaz) birini yanıltmak, kandırmak amacıyla dolambaçlı birtakım sözler söyleme özelliği

  15. 15.

    müzik

    bir bölge melodilerinde görülen özelliklerin tamamı

  16. 16.

    özel adgök bilimi

    Irmak takımyıldızının en parlak, ve gökyüzünün de sekizinci en parlak yıldızı

Dil bilgisi notu

  • ağız, iki heceli (a·ğız) bir isimdir.
  • Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: ağızlar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 16 anlam, 150 deyim, 7 atasözü ve 44 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi آغیز

Hâl ve iyelik çekimi

Göster
Hâl çekimi
HâlTekilÇoğul
Yalınağızağızlar
Belirtmeağzıağızları
Yönelmeağzaağızlara
Bulunmaağızdaağızlarda
Ayrılmaağızdanağızlardan
İlgiağzınağızların
İyelik ekleriyle
KişiTekilÇoğul
benimağzımağızlarım
seninağzınağızların
onunağzıağızları
bizimağzımızağızlarımız
sizinağzınızağızlarınız
onlarınağzıağızları

Deyimler (150)

Tümünü göster (150)

Atasözleri (7)

Birleşik ve türemiş sözcükler (44)

ağızdan ağıza, ağzı açık, ağzı bir, ağzı bozuk, ağzı büyük, ağzı gevşek, ağzı havada, ağzı kalabalık, ağzı kara, ağzı kenetli, ağzı kilitli, ağzı kulaklarında, ağzı pek, ağzı pis, ağzı sıkı, aslan ağzı, bayramlık ağız, çatal ağız, dört yol ağzı, düşman ağzı, esnaf ağzı, halk ağzı, ilk ağızda, kapı ağzı, kaynana ağzı, kol ağzı, külhanbeyi ağzı, küllük ağzı, mide ağzı, şoför ağzı, taşra ağzı, tezgâhtar ağzı, yanardağ ağzı, yarım ağız, yol ağzı, açıkağız, ağızotu, aslanağzı, kurtağzı, sarıağız, tavşanağzı, yavruağzı, ağızlı, ağızsız

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…