almak
fiilal·mak/alˈmak/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyi bulunduğu yerden ayırıp kendine, kendi yanına geçirmektir. Elle tutmaktan ("kalemi almak") satın almaya, bir şehri ele geçirmeye, birini yanında götürmeye kadar anlamlar bu çekirdekten çıkar. Bir kabın bir miktar şeyi "alması" da içine sığdırması demektir. "Bir şeyi almak" kalıbında belirtme durumuyla, kaynak için "-den" ile kullanılır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Bir şeyi elle veya başka bir araçla tutarak bulunduğu yerden ayırmak, kaldırmak
- Sağ elinin çevik bir hareketiyle başındaki tülbendi çekip aldı.— Necati Cumalı
- 2.
Satın almak
- 3.
Bir yeri ele geçirmek
- Fakat aldıkları yerlerin ahalisini Türkleştiremediklerinden bu büyüklük onların zayıf düşmelerine sebep olmuş.— Ömer Seyfettin
- 4.
Bir şeyi veya kimseyi bulunduğu yerden ayırmak.
- Sonra tekrar temizce yıkayup siyah ve kırmızı ve sarı kalan yerleri var ise bıçak ile almalı, kâfi mıktarda su ile tencereye koyup kaynatmalı ve sonra matluba muvafık şu suretlere ayırmalı.— Hadiye Fahriye, Küçük Yemek Kitabı, 1932, 5, Türk Neşriyat Yurdu
- 5.
Birlikte götürmek
- 6.
İçine sığmak
- 7.
Kabul etmek, ahzetmek
- 8.
Bir şeyin birisine ulaştırılması; iletilmek
- 9.
İçeri girmek veya sızmak
- 10.
Erkeğin birisiyle evlenmesi
- O sırada aldığı kadının babasının birçok yardımını görmüştü.— Memduh Şevket Esendal
- 11.
Sürükleyip götürmek
- 12.
Bir şeyi kazanmak, elde etmek
- 13.
Zararlı, tehlikeli bir şeye uğramak
- 14.
kaplamak
- 15.
Kısaltmak
- 16.
yolmak
- 17.
Bir şey ile temizlemek
- 18.
İçeri girmesini sağlamak
- Belki çocuk okulda diye aşığını eve almıştı da saati unutmuştu.— Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 9, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
- 19.
Tat veya koku duymak.
- Lena çoktan yemeği pişirmiş, ortalığı, insanı acıktıran bir koku almıştı.— Yaşar Kemal
- 20.
Yol gitmek, mesafe katetmek.
- 21.
Hırsızlamak, çalmak
- 22.
tıp
Vücuttaki hasta bir organı ameliyatla çıkarmak
- Zehra'nın bademciklerini alacaklar.— Elif Nur AYBAŞ, Çocukluk Ormanına Altı Olta, 2021, 11, Varlık Yayınları
- 23.
Motor çalışması için gerekli olan elektrik veya yakıttan yararlanır duruma gelmek
- Savcı yardımcısı gaza bastı, motor almadı. Bir daha bastı, yine almadı.— Haldun Taner
- 24.
Göreve, işe başlatmak
- 25.
Görevden, işten çekmek.
Dil bilgisi notu
- almak, iki heceli (al·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “al-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: alıyor, aldı, alacak, alır.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 25 anlam, 41 deyim ve 1 atasözü bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | alıyorum | alıyorsun | alıyor | alıyoruz | alıyorsunuz | alıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | aldım | aldın | aldı | aldık | aldınız | aldılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | almışım | almışsın | almış | almışız | almışsınız | almışlar |
| Gelecek zaman | alacağım | alacaksın | alacak | alacağız | alacaksınız | alacaklar |
| Geniş zaman | alırım | alırsın | alır | alırız | alırsınız | alırlar |
| İstek kipi | alayım | alasın | ala | alalım | alasınız | alalar |
| Şart kipi | alsam | alsan | alsa | alsak | alsanız | alsalar |
| Gereklilik kipi | almalıyım | almalısın | almalı | almalıyız | almalısınız | almalılar |
| Emir kipi | – | al | alsın | – | alın | alsınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | almadım | almadın | almadı | almadık | almadınız | almadılar |
Deyimler (41)
- abdest almak
- açıktan para almak
- ad almak
- adım almak
- ağzına almak
- akıl almak
- almak işi
- almak istememek
- alaya almak
- aşağıdan almak
- askıya almak
- avucunun içine almak
- bilgi almak
- bir elle verdiğini öteki elle almak
- boşa almak
- boyunun ölçüsünü almak
Tümünü göster (41)Daha az göster
- bulunduğu yerden almak
- canını almak
- çekip almak
- dalgaya almak
- eğitim almak
- er almak
- görüş almak
- haber almak
- hedef almak
- hediye almak
- ışık almak
- izinsiz almak
- karşısına almak
- makas almak
- nefes almak
- nişan almak
- not almak
- olur almak
- per almak
- rölantiye almak
- satın almak
- soluk almak
- söke söke almak
- öç almak
- yol almak
Atasözleri (1)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…