ana
isima·na/aː.ˈna/
Kelimeyi anlamak için
ana, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “anne”. Bunun dışında 8 anlamı daha vardır; matematik ve tarım alanlarında da kullanılır. 48 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
anne
- 2.
Yavrusu olan dişi hayvan.
- 3.
Dinî bakımdan aziz tanınan bazı kadınlara verilen saygı ünvanı
- 4.
(mecaz) velinimet
- 5.
matematik
Çizgilerden herhangi birini anlatan kelimeye sıfat olarak geldiğinde o çizginin, belirli bir kural altında hareket ederek bir yüzey oluşturmaya yaradığını anlatan bir söz.
- 6.
tarım
tütünlerde farklı zamanlarda hasat edilen el grubu kategorisi
- Külleme, dip-dipüstü ve üçüncü analarda kül rengi yuvarlak lekeler yapar ve kuruduktan sonra yapraklara dokununca kül gibi dağılır.— Ekmel İZDEM, Dünkü - Bugünkü Akhisar, 1944, 57, Ülkü Basımevi
- Temmuzda üçüncü el, «ana» dedikleri en iri yaprakları kırdık.— Fahri ERDİNÇ, Acı Lokma, 2006, 85, Yordam Kitap
- 7.
sıfat
asıl, esas
- Ana bina aradan geçen elli beş yıla karşın değişmemiş.— A. Kutlu
- 8.
sıfat
temel
- 9.
ünlem
Yaşlı kadınlara saygılı bir seslenme sözü.
Dil bilgisi notu
- ana, iki heceli (a·na) bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: analar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 9 anlam, 29 deyim, 19 atasözü ve 96 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
an + -a
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | ana | analar |
| Belirtme | anayı | anaları |
| Yönelme | anaya | analara |
| Bulunma | anada | analarda |
| Ayrılma | anadan | analardan |
| İlgi | ananın | anaların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | anam | analarım |
| senin | anan | anaların |
| onun | anası | anaları |
| bizim | anamız | analarımız |
| sizin | ananız | analarınız |
| onların | anası | anaları |
Deyimler (29)
- ana avrat küfretmek
- ana avrat düz gitmek
- ana avrat dümdüz gitmek)
- ana bir, baba ayrı
- anadan doğmuşa dönmek
- anadan yeni doğmuş gibi olmak
- analar taş yesin, yarım yarım beş yesin
- anam!
- anam avradım olsun
- anam babam
- anamın ak sütü gibi
- anan güzel idi hani yeri, baban zengin idi hani evi?
- anası ağlamak
- anasına avradına sövmek
- anasından doğduğuna bin pişman
- anasından doğduğuna pişman etmek
Tümünü göster (29)Daha az göster
- anasından doğduğuna pişman olmak
- anasından emdiği süt burnundan gelmek
- anasından emdiği süt burnundan fitil fitil gelmek
- anasından emdiği sütü burnundan getirmek
- anasını ağlatmak
- anasını bellemek
- anasını eşek kovalasın!
- anasının gözü
- anasının nikâhını istemek
- anasının oğlu
- anasını sat!
- anasını satayım!
- anasını sattığımın …
Atasözleri (19)
- ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz
- ana ile kız, helva ile koz
- ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar
- ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış
- anasının ak sütü gibi helal olsun
- anamın öleceğini bilseydim kulağı dolu darıya satardım
- ananın bahtı kızına
- ananın bastığı yavru incinmez
- ananın karnında dokuz ay nasıl durdun?
- anan yahşi, baban yahşi
- anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al
- anasının ipini satmış
- anasının ipini pazara çıkarmış
- anasının kızı
- anasının körpe kuzusu
- anası onu Kadir Gecesi doğurmuş
Tümünü göster (19)Daha az göster
- anası turp babası şalgam
- anası sarımsak, babası şalgam
- anası yerinde
Birleşik ve türemiş sözcükler (96)
ana akım, ana arı, ana arter, ana atardamar, ana baba, ana bacı, ana bayi, ana bellek, ana besleme hattı, ana bilim dalı, ana cadde, ana çizgi, ana dal, ana defter, ana deniz, ana dil, ana dili, ana direk, ana doğrusu, ana duvar, ana düşünce, anaerki, ana fikir, ana haber sunucusu, ana hat, ana kadın, ana kapı, ana kara, ana kent, ana kitap, ana kolon hattı, ana konu, ana kök, ana kraliçe, ana kubbe, ana kucağı, ana kuyu, ana kuzusu, anamal, ana mektebi, ana menü, ana motif, ana muhalefet, anaokulu, ana ortaklık, anapara, ana rahmi, ana saat, ana sanat dalı, ana sanlı, ana sav, ana sayaç, ana sınıfı, ana sözleşme, ana şehir, ana tarafı, ana toplardamar, ana vatan, ana yapı, ana yarısı, anayasa, ana yemek, ana yol, ana yön, ana yurt, ana yüreği, anadan doğma, anadan görme, anadan üryan, anası danası, anası kılıklı, büyükana, fatmaanaeli, Havva Ana, havvaanaeli, kadınana, kaynana, mercananaeli, meryemana asması, meryemana dikeni, meryemanaeldiveni, meryemanaeli, meryemanakandili, Meryem Ana kandili, meryemanakuşağı, sperma ana hücresi, sütana, üvey ana, dağ anası, dağlar anası, denizanası, dev anası, hamam anası, kuyu anası, ocak anası, öksüz anası
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…