atmak
fiilat·mak
Kelimeyi anlamak için
atmak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir cismi bir yöne doğru fırlatmak”. Bunun dışında 24 anlamı daha vardır. 6 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Bir cismi bir yöne doğru fırlatmak.
- 2.
Bir şeyi yere doğru bırakmak.
- Kibar "şuraya iki masa atsak da gelene gidene çay versek, üç beş kuruş kazanırız" demişti.— Ayfer Tunç, Dünya Ağrısı, 2014, 81, Can Sanat Yayınları
- 3.
Bir kimsenin ilişiğini kesmek.
- 4.
İçine koymak.
- Engin! Uyan da iki lokma at ağzına.— Semih ÖZTÜRK, Önce Dağlar Kar Tutacak, 2018, 66, Varlık Yayınları
- 5.
Rastgele bir kenara koymak.
- 6.
İp, halat, zincir gibi şeylerin bir ucunu ulaştırmak.
- 7.
Bir yerden başka bir yere taşımak.
- 8.
Sille, tokat vurmak.
- 9.
Top, tüfek vb. silahları patlatmak.
- Baba, oğluna silahı verdi, at dedi— Faruk EREM, Bir Ceza Avukatının Anıları, 1996, 56, Çark Kitabevi Yayınları
- Silahın performansı o kadar hoşuma gitmişti ki, attıkça atıyordum, kaç mermi yaktığımı bilmiyorum, ellerim barut kokuyordu, rugan ayakkabılarım tozlanmıştı, uzun uzun sildim onları.— Emrah POLAT, Alocu Tilki'nin Serencamı, 2014, 77, İletişim Yayınları
- 10.
Kurşun, gülle, ok vb. şeyleri hedefe fırlatmak.
- 11.
Bir işi ertelemek.
- 12.
Örtünüp korunmak için bir şeyi üzerine almak.
- Yahya Kemal ise onu kendi gibi bir afete vurgun birisi olarak niteledikten sonra sırtına kızıl bir şal atarak kan rengine bürünmüş bir şekilde gösterir.— Nihat Sami Banarlı
- 13.
Suç vb.ni bir başkasına yüklemek.
- 14.
Kovmak, dışarıya çıkarmak, ilgisini kesip uzaklaştırmak.
- 15.
İstenilmeyen bir şeyi kendi malı olmaktan çıkarmak.
- 16.
Kullanılması gelenek hâline gelmiş bir şeyi kullanmaktan vazgeçmek.
- 17.
Çıkarmak, dışarıya vermek.
- 18.
Patlayıcı maddelerle havaya uçurup yıkmak.
- 19.
Yay ve tokmakla ditmek, kabartmak.
- 20.
Herhangi bir nesnenin üzerindeki boya dağılmadan yarılmak.
- 21.
Yapışık olduğu yerden ayrılmak.
- 22.
Kalp, nabız vurmak, çarpmak.
- 23.
Sıkıntı dolayısıyla giyilen bir şeyi çıkarmak.
- 24.
Yazılı veya banda alınmış bir metinden bazı bölümleri çıkarmak.
- 25.
Değerini eksiltmek.
Dil bilgisi notu
- atmak, iki heceli (at·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “at-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: atıyor, attı, atacak, atar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 25 anlam, 6 deyim ve 6 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Eski Türkçe atmak (atmak)
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | atıyorum | atıyorsun | atıyor | atıyoruz | atıyorsunuz | atıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | attım | attın | attı | attık | attınız | attılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | atmışım | atmışsın | atmış | atmışız | atmışsınız | atmışlar |
| Gelecek zaman | atacağım | atacaksın | atacak | atacağız | atacaksınız | atacaklar |
| Geniş zaman | atarım | atarsın | atar | atarız | atarsınız | atarlar |
| İstek kipi | atayım | atasın | ata | atalım | atasınız | atalar |
| Şart kipi | atsam | atsan | atsa | atsak | atsanız | atsalar |
| Gereklilik kipi | atmalıyım | atmalısın | atmalı | atmalıyız | atmalısınız | atmalılar |
| Emir kipi | – | at | atsın | – | atın | atsınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | atmadım | atmadın | atmadı | atmadık | atmadınız | atmadılar |
Deyimler (6)
- atıp tutmak
- atıyorum
- atma Recep, din kardeşiyiz
- atsan atılmaz, satsan satılmaz
- attığı tırnağa değmemek
- attığı tırnak kadar olamamak
Birleşik ve türemiş sözcükler (6)
kullanat, füzeatar, kazaratar, kükürtatar, roketatar, atardamar
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…