İçeriğe geç
2Wsözlük

baba

isimba·ba

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

baba, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Çocuğu olan erkek; peder”. Bunun dışında 15 anlamı daha vardır; İslam ve mimarlık alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda, argoda ve gündelik konuşmada da kullanılır. 24 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    Çocuğu olan erkek; peder.

    • Rüya, suratı bir karış asılmış, vücudu dertop olmuş, kendini divana atmış, yatmış, ne de mutsuz olmuş, yan gözle dünyaya ve onun dünya bakışına bakan babasına bakıyor.— Orhan PAMUK, Rüya Kederlenince, Öküz, 36, 1997, 7
  2. 2.

    Çocuğun dünyaya gelmesinde etken olan erkek.

    • Türk babanın veya Türk ananın çocuğu Türk'tür.— Anayasa
  3. 3.

    Kazılarda çıkarılan toprağın miktarını hesaplayabilmek için yer yer bırakılan toprak dikme.

  4. 4.

    Çatı merteği.

  5. 5.

    Bir ülkeye veya bir topluluğa yararlı olmuş kimse.

  6. 6.

    mecaz

    Anlayışlı, iyi huylu erkek.

  7. 7.

    mecaz

    Silah kaçakçılığı, kara para aklama ve uyuşturucu madde ticareti vb. kirli ve gizli işler yapan çetenin başı.

    • Bu silahlar, Türkiye’deki ünlü mafya babaları tarafından ülkeye sokuluyordu.— Ahmet Kekeç
  8. 8.

    mecaz

    Koruyucu, babalık duyguları ile dolu kimse.

  9. 9.

    mecaz

    ata.

    • Asya'daki babalarımızdan miras kalan millî şiirimizin manzum şekillerinde...— Yahya Kemal Beyatlı
  10. 10.

    argo

    Çok kaliteli, üstün nitelikli.

  11. 11.

    İslam

    Tarikatların bazısında tekke büyüğü.

  12. 12.

    Bu gibi kimselere verilen ünvan.

  13. 13.

    iskele babası.

    • Eski iskele babasının üzerine çıkıp geminin kahverengi bordasına kocaman bir çiçek çizdi.Sonra babadan indi çiçeğin altına yazdı.— Ahmet BÜKE, Kumrunun Gördüğü, 2010, 125, Can Sanat Yayınları
  14. 14.

    mimarlık

    Bir merdivende, tırabzanın sahanlıkla birleştiği yerde bulunan dikey öge.

    • Alman MAN firması tarafından yapılan köprünün demir korkuluklarının babaları sabitlenmiş olmakla birlikte, henüz şebekeli korkulukların yerlerine yerleştirilmemiş olması dikkat çekici bir ayrıntı.— Ziya Kenan BİLİCİ, Cam Negatiflerde İstanbul'un İzleri: İmparatorluk'tan Cumhuriyete, 2017, 47, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
  15. 15.

    argoargo

    Suç örgütünün, mafyanın lideri.

    Argoda suç örgütünün lideri için kullanılır. Gündelik konuşmada ise çok beğenilen, harika bulunan şeyler için sıfat gibi söylenir.

    • Mahallenin babası herkesi toplantıya çağırdı.
  16. 16.

    gündelikgündelik

    Çok iyi, harika, birinci sınıf.

    • Dün izlediğimiz film baba filmdi.

Dil bilgisi notu

  • baba, iki heceli (ba·ba) bir isimdir.
  • Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: babalar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 16 anlam, 7 deyim, 17 atasözü ve 56 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi بابا sözcüğünden devralındı. Azerice baba (“dede”) ile eş asıllı. Çocuk dilinden türetilmiş bir sözcüktür. Benzer biçim ve anlamlara dünya dillerinin birçoğunda rastlanır.

Hâl ve iyelik çekimi

Göster
Hâl çekimi
HâlTekilÇoğul
Yalınbabababalar
Belirtmebabayıbabaları
Yönelmebabayababalara
Bulunmababadababalarda
Ayrılmababadanbabalardan
İlgibabanınbabaların
İyelik ekleriyle
KişiTekilÇoğul
benimbabambabalarım
seninbabanbabaların
onunbabasıbabaları
bizimbabamızbabalarımız
sizinbabanızbabalarınız
onlarınbabasıbabaları

Deyimler (7)

Atasözleri (17)

Tümünü göster (17)

Birleşik ve türemiş sözcükler (56)

baba adam, babaanne, baba boyunduruğu, baba bucağı, babacan, baba diyarı, baba dostu, babaevi, baba hindi, baba mirası, baba nasihati, baba ocağı, baba sanlı, baba soylu, baba tarafı, baba tatlısı, baba yadigârı, baba yarısı, baba yerli, babayiğit, baba yurdu, babadan kalma, âdembaba, Âdem Baba, ağababa, ana baba, ballıbaba, beybaba, biyolojik baba, büyükbaba, cicibaba, devlet baba, dönbaba, efendibaba, hacıbaba, kayınbaba, Noel Baba, öz baba, paşababa, sütbaba, şambaba, üvey baba, vaybabamcı, altın babası, Bektaşi babası, dert babası, fakir fukara babası, fikir babası, fukara babası, isim babası, iskele babası, mafya babası, öksüz babası, para babası, şambabası, tırabzan babası

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…