bacak
isimba·cak
Kelimeyi anlamak için
Bacak, insan vücudunun kalçadan ayağa kadar uzanan bölümüdür; hayvanlarda yürümeye yarayan organı da anlatır: "örümceğin sekiz bacağı". Giysilerin bu bölümü örten kısmına da bacak denir: "pantolonun bacağı". İskambilde genç erkek resmi taşıyan kâğıdın adıdır. Gündelik dilde masa ve sandalye ayakları için de söylenebilir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
anatomi
Vücudun kasıktan tabana kadar olan bölümü.
- Kısa eteğinin altından fırlıyan, hakikaten biçimli olduğunu inkâr edemiyeceğim bacakları arada bir hafifçe geriliyorlar ve çorabın altında, yuvarlak dizkapaklarına kadar yayılan, tatlı bir dalga vücuda getiriyorlardı.— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 61, Remzi Kitabevi
- 2.
anatomi
Hayvanlarda yürümeye veya atlamaya yarayan organ.
- 3.
Giysilerin bu bölüme rastlayan kısmı.
- Pantolonunun sağ bacağında yaygın bir yağ lekesi vardı.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 16, Can Sanat Yayınları
- 4.
ayak
- Annem sandalyenin bacağıyla beni dövdü.— Mehtap KANDEMİR, Komple Muamele, 2000, 22, Parantez Yayınları
- 5.
iskambil
İskambil kâğıtları içinde üzerinde genç erkek resmi olan kâğıt.
Dil bilgisi notu
- bacak, iki heceli (ba·cak) bir isimdir.
- Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: bacağı, bacağa.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: bacaklar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 5 anlam, 10 deyim ve 11 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Eski Türkçe. Bu şekliyle kelime tarihî metinlerde ve Oğuz grubu dışındaki Türk lehçelerinde kullanılmamaktadır. H. Eren kelimenin Farsça pa-/pay- (ayak) kökünden -ak ekiyle türetildiğini savunur. Bize göre kelimenin Türkçe but kökünden gelmiş olması mümkündür. but-kak (-g- ünsüz tekleşmesi, -g->-c- sızıcılaşma temayülü ve uzunluktan kaynaklanan ünlü genişlemesi (u>a) ile açıklanabilir. Eski Türkçedeki pek çok uzun dar ünlü, Türkiye Türkçesinde genişlemiştir (ti- > de-, bil> bel, yi- > yevb.). Türkçede bu kelime ile anlam ilgisi bulunan budak, organ adından aktarılmış olmalıdır. Türkçe but ile Farsça pa(y) sonradan karışmış olabilir. Ancak -ak (<-gak) eki Türkçedir.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | bacak | bacaklar |
| Belirtme | bacağı | bacakları |
| Yönelme | bacağa | bacaklara |
| Bulunma | bacakta | bacaklarda |
| Ayrılma | bacaktan | bacaklardan |
| İlgi | bacağın | bacakların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | bacağım | bacaklarım |
| senin | bacağın | bacakların |
| onun | bacağı | bacakları |
| bizim | bacağımız | bacaklarımız |
| sizin | bacağınız | bacaklarınız |
| onların | bacağı | bacakları |
Deyimler (10)
- bacağına geçirmek
- bacak bacağa atmak
- bacak bacak üstüne atmak
- bacak kadar
- bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu var
- bacakları kopmak
- bacakları tutmaz olmak
- bacaklarını uzatmak
- baldır bacak
- bastıbacak
Birleşik ve türemiş sözcükler (11)
bacakkalemi, bacakkıran, alabacak, baldır bacak, bastıbacak, karabacak, kılıç bacak, takma bacak, ayıbacağı, kurtbacağı, turnabacağı
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…