bağlamak
fiilbağ·la·mak/bɑː.ɫɑ.ˈmɑk/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, ip ya da bağ gibi bir araçla bir şeyi başka bir şeye tutturmaktır: "atı ağaca bağlamak", "ayakkabı bağcığını bağlamak". Mecazda iki şey arasında ilişki kurmayı ("olayları birbirine bağlamak"), birini bir yere ya da kişiye manevi olarak bağımlı kılmayı anlatır. Bir kurumu başka birinin yönetimine vermek de bu fiille söylenir. Kalıp: "bir şeyi bir şeye bağlamak".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
İp, bağ veya başka bir araçla bir şeyi bir yere, diğer bir şeye veya birkaç şeyi birbirine tutturmak.
- 2.
Bir kimseyi bir yerden ayrılamayacak duruma getirmek.
- Morarmış elleriyle kır atını kahve önündeki iğde ağacına alelade bağlayan adam, son bir gayretle kahve eşiğinden adım attı.— Salim NİZAM, Hacı Yusuf'un Seksen Bir Gecesi, Türk Dili, 892, 2026, 15
- 3.
Bir şey veya kimseyi diğer bir şey veya kimsenin yönetimi altına vermek, aralarında idari bir bağ kurmak
- 4.
Yormak, yüklemek, hamletmek
- Boyunun ablaları gibi çok uzun olmamasının nedenini -onlar selvi ağacından da uzundu çünkü- küçükken aldığı fazla sorumluluğa bağlardı.— Meliha YILDIRIM, Remil, 2024, 51, Alakarga Sanat Yayınları
- 5.
mecaz
İki şey arasında alâka ve irtibat kurmak.
- 6.
Bir şey veya bir kimse ile diğer bir şey veya kimseyi manevi bir bağla birleştirmek, birbirine yaklaştırmak
- 7.
Belli bir parayı belirli zamanlarda ödemek üzere tahsis ve tayin etmek
- 8.
Uğruna vakfetmek, emrine vermek, hasretmek
- 9.
Karşılıklı olarak uyulması gereken hükümleri belirlemek ve ona göre hareket etmeyi karar altına almak
- 10.
Elektrik, su ve doğalgaz gibi aboneliği başlatmak, kişiye tahsis etmek.
- 11.
Kumaş, ip, tel gibi şeyleri uçlarını birbiri arasından geçirerek düğümlemek.
- 12.
Sargı ile sarmak
- 13.
Paket, bohça veya yükü denk yapmak.
- 14.
(Başak, buz, kabuk, kaymak, küf, pas, tâne, yosun vb. maddelerle; deri, et, göbek, nasır, yağ vb. insan vücuduyla; renk, sûret vb. şekil ve halle; garaz, kin, yas gibi duygularla ilgili şeyler için) Peydâ etmek, hâsıl etmek, oluşturmak, tutmak.
- 15.
Önüne engel koymak, kapatmak.
- Geceleri kız, erkek çocukları şarampole, daha başka taraflara ay ışığında ve zifiri karanlıkta evlerinin bahçesine su bağlamağa gidiyordu.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 11, Dergâh Yayınları
- 16.
Sona erdirmek
- 17.
Birine büyü yapmak
- 18.
Meydana getirmek, teşkil etmek
- 19.
Bir malı şartlarda anlaşarak kendisi için ayırmak, tekeli altına almak.
- 20.
Meşgul etmek, başka bir şeyle uğraşamaz duruma getirmek.
Dil bilgisi notu
- bağlamak, üç heceli (bağ·la·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “bağla-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: bağlıyor, bağladı, bağlayacak, bağlar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 20 anlam, 33 deyim ve 4 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi باغلامق (bağlamak) sözcüğünden devralındı. Morfolojik olarak: bağ + -la.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | bağlıyorum | bağlıyorsun | bağlıyor | bağlıyoruz | bağlıyorsunuz | bağlıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | bağladım | bağladın | bağladı | bağladık | bağladınız | bağladılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | bağlamışım | bağlamışsın | bağlamış | bağlamışız | bağlamışsınız | bağlamışlar |
| Gelecek zaman | bağlayacağım | bağlayacaksın | bağlayacak | bağlayacağız | bağlayacaksınız | bağlayacaklar |
| Geniş zaman | bağlarım | bağlarsın | bağlar | bağlarız | bağlarsınız | bağlarlar |
| İstek kipi | bağlayayım | bağlayasın | bağlaya | bağlayalım | bağlayasınız | bağlayalar |
| Şart kipi | bağlasam | bağlasan | bağlasa | bağlasak | bağlasanız | bağlasalar |
| Gereklilik kipi | bağlamalıyım | bağlamalısın | bağlamalı | bağlamalıyız | bağlamalısınız | bağlamalılar |
| Emir kipi | – | bağla | bağlasın | – | bağlayın | bağlasınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | bağlamadım | bağlamadın | bağlamadı | bağlamadık | bağlamadınız | bağlamadılar |
Deyimler (33)
- ağzını dilini bağlamak
- altmış altıya bağlamak
- atını sağlam kazığa bağlamak
- ayağını bağlamak
- başını bağlamak
- bel bağlamak
- beste bağlamak
- bohçasını bağlamak
- çenesini bağlamak
- dilini bağlamak
- el bağlamak
- elini kolunu bağlamak
- esmere al bağla, karşısına geç ağla
- gönül bağlamak
- göz bağlamak / gözünü bağlamak
- hükme bağlamak
Tümünü göster (33)Daha az göster
- içi yağ bağlamak
- karalar bağlamak
- kemer bağlamak
- kısmetini bağlamak
- köpeği bağlasan durmaz
- kuyruğuna teneke bağlamak
- oluruna bağlamak
- örümcek bağlamak
- pamuk ipliği ile bağlamak
- para bağlamak
- işini sağlama bağlamak
- sayfa bağlamak
- şarta bağlamak
- tatlıya bağlamak
- uçkurunu bağlayamamak
- ümit bağlamak
- yüreği yağ bağlamak
Birleşik ve türemiş sözcükler (4)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…