İçeriğe geç
2Wsözlük

baş

isim/ˈbɑʃ/

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel anlamı insan ve hayvanda beyni, gözü, ağzı taşıyan üst organdır. Gövdenin en üstündeki bu yer mecazda yöneticiyi ("ekibin başı"), bir şeyin başlangıcını ("yılın başı"), özünü ve en yüksek ya da uç noktasını anlatır: "dağın başı", "iğnenin başı". "Başında" biçimi bir şeyin yanında bulunmayı bildirir.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    anatomi

    insanda ve hayvanlarda beyin, göz, kulak, burun, ağız v.s. organları kapsayan, vücudun üst veya önünde bulunan bölüm.

    • Rüzgâr kısa ve seyrek saçlarının arasına giriyor, kimbilir nasıl tutuşan başına dıştan bir serinlik veriyordu. Bu başın içinde neler vardı? Bu baş, bu hasta, bu yaşlı vücudu neden buralara sürüklemişti?— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 35, Remzi Kitabevi
  2. 2.

    bir topluluğu yöneten kimse.

    • Hasret'le Gurbet onun en büyük hayal kırıklığıydı çünkü, gittiği yerden onlar için geri dönmüştü, başlarında erkek lazım olduğu için.— Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, 2014, 19, Can Sanat Yayınları
  3. 3.

    Bir şeyin başladığı zaman veya yer

    • Ay başı. Hafta başı. Satır başı. Yılbaşı.
  4. 4.

    Bir şeyin özü, temeli, kaynağı.

    • Gücün, erdemliğin, bilimin, her şeyin başı paradır, para.— H. E. Adıvar
  5. 5.

    coğrafya

    arazide en yüksek nokta

    • Dağın başı. Tepenin başı.
  6. 6.

    bir şeyin genellikle toparlakça ucu.

    • Kafamı "takım kutusuna" daldırmış, söktüğüm eski radyo için "havşa başlı saç vidası" arıyordum.— Atilla ATALAY, Düşkovalayan, Öküz, 19, 1996, 6
  7. 7.

    bir şeyin uçlarından biri

    • Merdiven başında beni çağırdı.— A. Kutlu
  8. 8.

    kasaplık hayvanda ve bazı yiyecekte adet

    • Pek az miktarda tere yağına bir baş soğanın suyunu tuz ile sıkıp nar gibi oluncıya kadar tavada kavurmalı.— Hadiye Fahriye, Küçük Yemek Kitabı, 10, Türk Neşriyat Yurdu
  9. 9.

    hukuk

    sarraflık hakkı.

  10. 10.

    Bir şeyin çevresi veya yakını

    • Kızın cesur ve davetkâr tavırları aklını öyle karıştırıyor ki, geceleri bilgisayar başında vakit geçirirken Şermin aynı odada onun yatağında yatıyor ya; yorganı kaldırıp yanına uzanmayı. sımsıkı kucaklayarak daha önce başaları içni kurduğu hayalleri gerçekleştirmeyi bilmiyor mu?— Ethem Baran, Kırkikindiler Bittiğinde, 2026, 113, İletişim Yayınları
  11. 11.

    güreşte pehlivanların ayrıldıkları beş derecenin en yükseği

    • Başa güreşmek.
  12. 12.

    önem veya yönetim bakımından ileride olan, en önemli, en üstün" anlamlarında birleşik kelimeler yapan bir söz.

    • Ninem Efsune Hanım sarayın pehlivan başı Koca Hikmet Pehlvian'ın kızıydı.— Levent KARATAŞ, Bunu Mektubuma Yazacağım, Kitap-lık, 239, 2025, 99
  13. 13.

    deniz teknelerinde ön taraf

  14. 14.

    tıp

    Çıbanın veya sivilcenin üst bölümü.

    • Ensende bir yer, bir sivilce başı belki de, yanarak kaşınıyor.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 71, Can Sanat Yayınları

Dil bilgisi notu

  • baş, tek heceli bir isimdir.
  • Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: başlar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 14 anlam, 150 deyim, 21 atasözü ve 120 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Hâl ve iyelik çekimi

Göster
Hâl çekimi
HâlTekilÇoğul
Yalınbaşbaşlar
Belirtmebaşıbaşları
Yönelmebaşabaşlara
Bulunmabaştabaşlarda
Ayrılmabaştanbaşlardan
İlgibaşınbaşların
İyelik ekleriyle
KişiTekilÇoğul
benimbaşımbaşlarım
seninbaşınbaşların
onunbaşıbaşları
bizimbaşımızbaşlarımız
sizinbaşınızbaşlarınız
onlarınbaşıbaşları

Deyimler (150)

Tümünü göster (150)

Atasözleri (21)

Tümünü göster (21)

Birleşik ve türemiş sözcükler (120)

başağaç, başağırlık, başağrısı, baş ağrısı, başakortçu, başaktör, başaktris, başaltı, baş altı, başantrenör, başasistan, baş aşağı, başbakan, baş baş, baş başa, başbayan, başbayi, başbekçi, baş belası, baş bezi, baş bıçağı, baş bodoslaması, başbuğ, başçavuş, başdanışman, başdekorcu, başdelege, başdenetçi, başdenetmen, başdizgici, başdoktor, baş döndürücü, baş dönmesi, başdümenci, baş dümeni, başeczacı, başefendi, başeksper, başeser, başeski, başfiyat, başgardiyan, başgarson, başgedikli, başhakem, baş halatı, baş havlusu, başhekim, başhemşire, başhostes, başimam, başkadın, başkafiye, başkahraman, başkaldırı, başkaldırmak, başkarakter, başkâtip, başkatsayı, başkemancı, başkent, başkesit, başkeşiş, başkilise, başkişi, başkomutan, başkonakçı, başkonsolos, başköşe, başkumandan, başlahana, başmabeyinci, başmakale, başmal, başmekân, başmemur, başmeridyen, başmisafir, başmuallim, başmubassır, başmuharrir, başmurakıp, başmüdür, başmüezzin, başmüfettiş, başmühendis, başmürettip, başmüsevvit, başmüşavir, başmüzakereci, başnokta, başoda, başoyuncu, başöğretmen, başörtü, başpapaz, başparmak, başpehlivan, başpiskopos, başpolis, başrahibe, başrahip, başrejisör, başrol, başsağlığı, başsavcı, başsedir, başspiker, başşehir, baştaban, baştabip, baş tacı, baştanımaz, baş taş, başteknisyen, başucu, baş ucu, başuyak, başuzman, başülke

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…