beklemek

fiilbek·le·mek/bec.leˈmec/

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, bir şey olana ya da biri gelene kadar bir yerde durmaktır: "otobüs beklemek". Süre tanımak, acele etmemek ve bir şeyi ummak bu çekirdekten çıkar: "ondan yardım beklemek". Bir şeyi korumak, gözetmek de "beklemek"tir: "kapıyı beklemek". Bir şeyle karşılaşma olasılığını da anlatır: "seni zor günler bekliyor". Belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

1.
Bir iş oluncaya, biri gelinceye değin bir yerde kalmak, durmak.
- İhsan vaktinde hastahaneye yetişebilmek için bir türlü araba bulamamış, tramvayla gelmişti. Hatta yolda boş bir araba bulabilmek için tramvayın basamağında beklemişti.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 19, Dergâh Yayınları
2.
Süre tanımak, acele etmemek.
- Bu ikramın sebebini anlamak için telaşsız bekledi.— Nâzım Hikmet
3.
Bir şeyi, bir kimseyi gözetmek, korumak, muhafaza etmek.
- Yoksa gece başında mı beklediniz, Doktor?— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 117, İletişim Yayınları
4.
Herhangi bir şey ummak.
- Nikâhtan bu kadar keramet bekleme!— Peyami Safa
5.
Karşılaşma ihtimali bulunmak.
- Oysa bizi bekleyen yaşam bu değildi.— Reha Mağden
6.
Bir kimsenin gelmesini veya bir işin olmasını gözler vaziyette olmak.
- Bu tecrübeli deniz kurdunun muhakkak bir beklediği var.— Feridun Fazıl Tülbentçi
7.
oyalanmak

Dil bilgisi notu

beklemek, üç heceli (bek·le·mek) bir fiildir.
Fiil kökü “bekle-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: bekliyor, bekledi, bekleyecek, bekler.
Sözlükte bu maddeye bağlı 7 anlam ve 3 deyim bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi بكلمك sözcüğünden devralındı, بكلهمك (beklemek) sözcüğünden, Ana Şaz Türkçesi *bekle- sözcüğünden, *bek sözcüğünden. Morfolojik olarak: pek + -le.

Fiil çekimi

Göster

Fiil çekimi
Kip / zaman	ben	sen	o	biz	siz	onlar
Şimdiki zaman	bekliyorum	bekliyorsun	bekliyor	bekliyoruz	bekliyorsunuz	bekliyorlar
Görülen geçmiş zaman	bekledim	bekledin	bekledi	bekledik	beklediniz	beklediler
Öğrenilen geçmiş zaman	beklemişim	beklemişsin	beklemiş	beklemişiz	beklemişsiniz	beklemişler
Gelecek zaman	bekleyeceğim	bekleyeceksin	bekleyecek	bekleyeceğiz	bekleyeceksiniz	bekleyecekler
Geniş zaman	beklerim	beklersin	bekler	bekleriz	beklersiniz	beklerler
İstek kipi	bekleyeyim	bekleyesin	bekleye	bekleyelim	bekleyesiniz	bekleyeler
Şart kipi	beklesem	beklesen	beklese	beklesek	bekleseniz	bekleseler
Gereklilik kipi	beklemeliyim	beklemelisin	beklemeli	beklemeliyiz	beklemelisiniz	beklemeliler
Emir kipi	–	bekle	beklesin	–	bekleyin	beklesinler
Olumsuz görülen geçmiş	beklemedim	beklemedin	beklemedi	beklemedik	beklemediniz	beklemediler

Deyimler (3)

dört gözle beklemek
nöbet beklemek
yolunu beklemek

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…