bilmek
fiilbil·mec/bilˈmec/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyi öğrenmiş, anlamış olarak zihninde bulundurmaktır: "cevabı bilmek". Bir dalda yetkin olmak ("İngilizce bilmek"), birini tanımak, sanmak ya da saymak ("seni dost bilirim") bu çekirdekten çıkar. Fiillere "-ebilmek" biçiminde eklenerek yeterlik bildirir: "okuyabilmek". Bilinen şey belirtme durumuyla verilir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
-a / -e ekli fiillerle yeterlik bildiren birleşik fiiller oluşturur
- Anlayabilmek. Gidebilmek. Kapayabilmek. Yazabilmek.
- 2.
bir bilim ya da sanat dalında yeterli olmak
- 3.
bir iş yapmaya alışmış olmak, [[el|elinden gelmek
- 4.
bir şeyi anlamış ya da öğrenmiş bulunmak
- Bunu bilmek içimi kederle dolduruyordu.— A. Ağaoğlu
- 5.
farz etmek, sanmak, varsaymak
- Bir hastanın hastalığına gereken önemi vermesi, doktorun ancak kendini o hasta ile birlikte hasta bilmesi ile sağlanabilir.— R. H. Karay
- 6.
hatırlamak, tanımak
- 7.
inanmak
- Bilirim yaşamaz güneşte. Bilirim yaşamaz yan yana aşkla. Ne haksızlık. Ne korku.— N. Cumalı
- 8.
işine gelmek, uygun bulmak
- Mal almasını bildi de parasını vermeyi mi bilmiyor?
- 9.
mes'ul tutmak, sorumlu tutmak
- Ben arkadaşını bilmem, seni bilirim.
- 10.
saymak
- Teşekkürü borç bilirim.
Dil bilgisi notu
- bilmek, iki heceli (bil·mec) bir fiildir.
- Fiil kökü “bil-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: biliyor, bildi, bilecek, bilir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam, 3 deyim ve 4 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | biliyorum | biliyorsun | biliyor | biliyoruz | biliyorsunuz | biliyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | bildim | bildin | bildi | bildik | bildiniz | bildiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | bilmişim | bilmişsin | bilmiş | bilmişiz | bilmişsiniz | bilmişler |
| Gelecek zaman | bileceğim | bileceksin | bilecek | bileceğiz | bileceksiniz | bilecekler |
| Geniş zaman | bilirim | bilirsin | bilir | biliriz | bilirsiniz | bilirler |
| İstek kipi | bileyim | bilesin | bile | bilelim | bilesiniz | bileler |
| Şart kipi | bilsem | bilsen | bilse | bilsek | bilseniz | bilseler |
| Gereklilik kipi | bilmeliyim | bilmelisin | bilmeli | bilmeliyiz | bilmelisiniz | bilmeliler |
| Emir kipi | – | bil | bilsin | – | bilin | bilsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | bilmedim | bilmedin | bilmedi | bilmedik | bilmediniz | bilmediler |
Deyimler (3)
Birleşik ve türemiş sözcükler (4)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…