boğmak
isimboğ·mak/boːˈmak/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyi çepeçevre sıkıp nefes almasını, işlemesini engellemektir; en somut biçimi bir canlıyı soluksuz bırakarak öldürmektir. El ya da iple sıkmak, fazla yakıtla motoru çalışmaz hâle getirmek bu fikrin uzantısıdır. Mecazda bir şeyi silik, göze batmaz duruma sokmayı anlatır: "ağır süsler odayı boğmuş". Ad olarak boğum yeri anlamı da vardır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
boğum yeri.
- 2.
fiil
Bir canlıyı, soluk almasına engel olarak öldürmek.
- Zavallıyı az kalsın gırtlağından yakalayıp boğacaktı.— Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- 3.
fiil
El, ip vb. ile bir şeyi çepeçevre sıkmak.
- 4.
fiil
Motorlu taşıtlarda fazla yakıt motoru çalışmaz duruma getirmek.
- Numan ve it, Sargis'in başında nöbeti sürdürürken, motoru birkaç kez boğarak da olsa pikabı çalıştırdım.— Batuhan AŞIKTOPRAK, Kurdun Postu, 2019, 63, Varlık Yayınları
- 5.
fiil
Renklerin uygun düşmemesi.
- 6.
fiilmecaz
Silik bir duruma getirmek.
- Galiba bunları dinlememek, duymamak için konuşuyorum; seslerini boğmak, bastırmak için durmamacasına gevezelik ediyorum.— Refik Halit Karay
- 7.
fiilmecaz
Tamamıyla kaplamak.
- Cam kavanoza korukları basıyorum. İki elma da atıyorum içine. Bir kaşık şeker. Bir kaşık tuz. Boğmayacak kadar su.— Eylem ATA GÜLEÇ, Yanımda Kal, 2024, 35, Yapı Kredi Yayınları
- 8.
fiilmecaz
Peş peşe yapmak, bir kimseyi bir şeyin fazlasına eriştirmek veya uğratmak.
- Güllü'nün boynuna sarılan Cemile, kadının hafif çilli, tombul yanaklarını öpücüklere boğdu.— Orhan Kemal
- 9.
fiilmecaz
Bir durumu başka bir durum yaratarak örtmeye çalışmak.
- Zaten durumun vahametini sezen müdürle hoca, işi gürültüye boğmak için Atatürk'e müfredat programına dair bir şeyler anlatmaya başladılar.— Haldun Taner
- 10.
fiilmecaz
Gelişmesine engel olmak.
- 11.
fiilmecaz
bunaltmak
- Daha sıcak basmamıştı; güneş henüz yakmıyor, hava daha boğmuyordu.— Refik Halit Karay
Dil bilgisi notu
- boğmak, iki heceli (boğ·mak) bir isimdir.
- Fiil kökü “boğ-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: boğuyor, boğdu, boğacak, boğar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 11 anlam ve 1 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | boğuyorum | boğuyorsun | boğuyor | boğuyoruz | boğuyorsunuz | boğuyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | boğdum | boğdun | boğdu | boğduk | boğdunuz | boğdular |
| Öğrenilen geçmiş zaman | boğmuşum | boğmuşsun | boğmuş | boğmuşuz | boğmuşsunuz | boğmuşlar |
| Gelecek zaman | boğacağım | boğacaksın | boğacak | boğacağız | boğacaksınız | boğacaklar |
| Geniş zaman | boğarım | boğarsın | boğar | boğarız | boğarsınız | boğarlar |
| İstek kipi | boğayım | boğasın | boğa | boğalım | boğasınız | boğalar |
| Şart kipi | boğsam | boğsan | boğsa | boğsak | boğsanız | boğsalar |
| Gereklilik kipi | boğmalıyım | boğmalısın | boğmalı | boğmalıyız | boğmalısınız | boğmalılar |
| Emir kipi | – | boğ | boğsun | – | boğun | boğsunlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | boğmadım | boğmadın | boğmadı | boğmadık | boğmadınız | boğmadılar |
Deyimler (1)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…