boşanmak
fiilbo·şan·mak/bo.ʃan.ˈmac/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bağlı olduğu şeyden birden kurtulup salıverilmektir. En yaygın anlamı karı kocanın evliliğini resmî olarak sona erdirmesidir: "eşinden boşanmak". Hayvanın bağından kurtulması ve gergin bir şeyin aniden boşalması da buradan gelir. Sıvıların şiddetle akması da "boşanmak"tır: "yağmur boşandı", "gözyaşları boşandı". Boşanılan kişi "-den" ile verilir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
hukuk
karı ve kocanın mahkeme kararı ile birbirinden ayrılması; ayrılmak.
- Ne oldu da kocasından boşandı, sen anladın mı?— M. Ş. Esendal
- 2.
hayvanın başlığından, koşum takımından veya bağından kurtulması.
- Cemşir, zincirinden boşanmış ayı hıncıyla merdiveni bir solukta indi…— Orhan Kemal
- 3.
Kan, su, ter, gözyaşı, yağmur vb. sıvıların aniden ve şiddetle akmaya, dökülmeye başlaması.
- Kanlıca koyunda, mehtap denize bir altın oluk gibi boşanırken, Nuran'a bunu anlattı.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 196, Dergâh Yayınları
- 4.
baskı altında gergin duran bir şeyin birden ve hızla kurtulması.
- Vecihe, fazla kurulmuş bir zemberek şiddetiyle boşandı.— R. N. Güntekin
- 5.
Kapalı bir yerde bulunan insanların birden dışarı çıkması.
- Yoksa tımarhane mi boşanmıştı?— Ö. Seyfettin
- 6.
Kıyafet, ruh hâli vb. şeylerden kurtulmak
- Sabırsız ellerle acele acele üst başından boşandı ve çıplak olarak denize atladı.— Halikarnas Balıkçısı
- 7.
mecaz
Bir süre kendini tuttuktan sonra aniden ağlamaya başlamak.
- Ama evden içeri adım atıp da Özer'in yüzünü gördüğüm an boşandım. Deli gibi ağlamaya başladım.— Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 204, Everest Yayınları
Dil bilgisi notu
- boşanmak, üç heceli (bo·şan·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “boşan-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: boşanıyor, boşandı, boşanacak, boşanır.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 7 anlam, 2 deyim ve 1 atasözü bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | boşanıyorum | boşanıyorsun | boşanıyor | boşanıyoruz | boşanıyorsunuz | boşanıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | boşandım | boşandın | boşandı | boşandık | boşandınız | boşandılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | boşanmışım | boşanmışsın | boşanmış | boşanmışız | boşanmışsınız | boşanmışlar |
| Gelecek zaman | boşanacağım | boşanacaksın | boşanacak | boşanacağız | boşanacaksınız | boşanacaklar |
| Geniş zaman | boşanırım | boşanırsın | boşanır | boşanırız | boşanırsınız | boşanırlar |
| İstek kipi | boşanayım | boşanasın | boşana | boşanalım | boşanasınız | boşanalar |
| Şart kipi | boşansam | boşansan | boşansa | boşansak | boşansanız | boşansalar |
| Gereklilik kipi | boşanmalıyım | boşanmalısın | boşanmalı | boşanmalıyız | boşanmalısınız | boşanmalılar |
| Emir kipi | – | boşan | boşansın | – | boşanın | boşansınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | boşanmadım | boşanmadın | boşanmadı | boşanmadık | boşanmadınız | boşanmadılar |
Deyimler (2)
Atasözleri (1)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…