İçeriğe geç
2Wsözlük

bozmak

fiilboz·mak/boz.ˈmac/

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

bozmak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapamayacak duruma getirmek”. Bunun dışında 17 anlamı daha vardır; tıp, askerlik ve tarım alanlarında da kullanılır. Argoda da kullanılır. 5 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    Bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapamayacak duruma getirmek.

    • Bu iki radyo istasyonu birbirini bozuyor.
  2. 2.

    Bir yerin, bir şeyin düzenini karıştırmak.

  3. 3.

    tıp

    Dokunmak, zarar vermek.

  4. 4.

    Geçersiz, hükümsüz bir duruma getirmek; nakzetmek.

    • Eğer nişanını bozduysa yazıklar olsun.— Memduh Şevket Esendal
  5. 5.

    büyük miktardaki bir parayı, alt birimleriyle değiştirmek

    • Dükkâncı parayı bozdu. Bana yirmibeş kuruş uzattı.— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 135, Dinozor Genç
  6. 6.

    askerlik

    bozguna uğratmak, mağlup etmek, yenmek.

    • Düşman ordusunu bozmak.
  7. 7.

    altını paraya çevirmek, bozdurmak.

  8. 8.

    yabancı ülke parasını Türk parasına çevirmek

  9. 9.

    tarım

    bağ veya bostanın son ürününü toplamak

    • Bostanı bozduk.
  10. 10.

    argo

    Bir kızın bekâretine zarar vermek.

    • İlk kim becerdi acaba. Kopuğun biri alırım seni diye kandırmıştır allah bilir. Bir kere bozduktan sonra ne diye alsın.— Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 32, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
  11. 11.

    Biçimini ve kullanılışını değiştirmek.

    • Eskileri bozuyor; beni, çocuğu giydiriyor.— Ö. Seyfettin
  12. 12.

    Altüst etmek, çıkmaza sokmak.

    • Tam biraz rahat edeceğim, işimi bozuyorsun.— Sait Faik Abasıyanık
  13. 13.

    (mecaz) bir kimseyi beklemediği bir davranış karşısında bırakarak veya sözünü yalana çıkararak küçük düşürmek, dumura uğramak

    • Adamcağızı fena bozdunuz.
  14. 14.

    (mecaz) aklını kaybedecek derecede bir şeye düşkün olmak

    • Adamcağız politika ile bozmuş.
  15. 15.

    (mecaz) kötü duruma getirmek.

  16. 16.

    hukuk

    Mahkeme itiraz yoluyla verilen kararı değiştirmek, yeniden yargılamanın önünü açmak.

  17. 17.

    İslam

    Oruç, abdest vb.ni geçersiz duruma getirmek.

  18. 18.

    yazıyı silmek

    • Ali yazar, Veli bozar.

Dil bilgisi notu

  • bozmak, iki heceli (boz·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “boz-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: bozuyor, bozdu, bozacak, bozar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 18 anlam, 5 deyim ve 10 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamanbozuyorumbozuyorsunbozuyorbozuyoruzbozuyorsunuzbozuyorlar
Görülen geçmiş zamanbozdumbozdunbozdubozdukbozdunuzbozdular
Öğrenilen geçmiş zamanbozmuşumbozmuşsunbozmuşbozmuşuzbozmuşsunuzbozmuşlar
Gelecek zamanbozacağımbozacaksınbozacakbozacağızbozacaksınızbozacaklar
Geniş zamanbozarımbozarsınbozarbozarızbozarsınızbozarlar
İstek kipibozayımbozasınbozabozalımbozasınızbozalar
Şart kipibozsambozsanbozsabozsakbozsanızbozsalar
Gereklilik kipibozmalıyımbozmalısınbozmalıbozmalıyızbozmalısınızbozmalılar
Emir kipi–bozbozsun–bozunbozsunlar
Olumsuz görülen geçmişbozmadımbozmadınbozmadıbozmadıkbozmadınızbozmadılar

Deyimler (5)

Birleşik ve türemiş sözcükler (10)

yapboz, yazboz, abdestbozan, abdestbozan otu, alaybozan, arabozan, mayabozan, namazbozan, ordubozan, oyunbozan

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…