büyük
sıfatbü·yük
Kelimeyi anlamak için
büyük, Türkçede bir sıfattır. Temel anlamı: “Boyutları, benzerlerinden daha fazla olan somut nesne”. Bunun dışında 9 anlamı daha vardır. 18 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Boyutları, benzerlerinden daha fazla olan somut nesne.
- Büyük ağaçların altında, gazinoya doğru gidiyoruz.— Yusuf Ziya Ortaç
- 2.
Çok, ortalamayı aşan (soyut kavram).
- Büyük bir cevap sıkıntısı geçirdikten sonra itiraf etti.— Peyami Safa
- 3.
Niceliği çok olan
- hani cebinde hiç büyük para taşımıyan/boynunun üstünde başı fevkalâde eğreti/hani gözlükleri lüzumundan fazla temiz/tek kelime İspanyolca bilmediği halde/antonio machado’dan şiir okuyan adam.— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 2, Ataç Kitabevi
- 4.
Nitelikleri bakımından başkalarından ayırt edilecek kadar üstün olan; muhteşem.
- Molière büyük adammış, yeryüzüne gelmiş kişilerin en büyüklerinden biri.— Nurullah Ataç
- 5.
Yaşı ilerlemiş, belli bir yaşa gelmiş
- Büyüklerin tandır sefasına ayıracak zamanları yoktu.— Ayla Kutlu
- 6.
Gücü, kudreti çok olan
- Hangi şekil altında olursa olsun bu otoriteyi yaşattığımız müddetçe büyük devlet sahibi, büyük millet olabiliriz.— Nurettin Topçu
- 7.
(mecaz) Önemli olan
- Ömrünün tek ve büyük oyunu bitmişti.— Tarık Buğra
- 8.
isim
dışkı.
- 9.
isim
(mecaz) Makam, rütbe, derece bakımından daha üst olan kimse.
- 10.
isimözel ad
Bir soyadı.
Dil bilgisi notu
- büyük, iki heceli (bü·yük) bir sıfattır.
- Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: büyüğü, büyüğe.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: büyükler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam, 11 deyim ve 7 atasözü bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi بويوك, Eski Türkçe 𐰋𐰇𐰘𐰜 (b²üy²k̥).
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | büyük | büyükler |
| Belirtme | büyüğü | büyükleri |
| Yönelme | büyüğe | büyüklere |
| Bulunma | büyükte | büyüklerde |
| Ayrılma | büyükten | büyüklerden |
| İlgi | büyüğün | büyüklerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | büyüğüm | büyüklerim |
| senin | büyüğün | büyüklerin |
| onun | büyüğü | büyükleri |
| bizim | büyüğümüz | büyüklerimiz |
| sizin | büyüğünüz | büyükleriniz |
| onların | büyüğü | büyükleri |
Deyimler (11)
- büyük söylemek
- büyük gelmek
- büyük görmek
- büyük bilmek
- büyük tutmak
- büyük laf etmek
- büyükle büyük, küçükle küçük olmak
- büyüklerin ellerinden, küçüklerin gözlerinden öpmek
- büyük oynamak
- büyük sözüme tövbe!
- büyük yemin etmek
Atasözleri (7)
- ağzın karnından büyük olmasın
- borçtan korkan kapısını büyük açmaz
- büyük balık küçük balığı yer
- büyük balık küçük balığı yutar
- büyük başın derdi büyük olur
- büyük lokma ye büyük söyleme
- büyük lokma ye büyük söz söyleme
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…