İçeriğe geç
2Wsözlük

çakmak

isimçak·mak

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

çakmak, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “taşa vurulup kıvılcım çıkarılan çelik parçası”. Bunun dışında 25 anlamı daha vardır. Argoda da kullanılır. Kaba sayılan bir kullanımı vardır; bağlamına dikkat edilmelidir. 6 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    taşa vurulup kıvılcım çıkarılan çelik parçası

    • Nasıl oldu bilmem, eğilip yakarken çakaralmaz çakmak kıvılcım çıkardı.
  2. 2.

    çelik, taş, cam, plastik vb. maddeden yapılmış gaz veya benzinle dolu tutuşturma aleti

  3. 3.

    fiil

    vurarak sokup yerleştirmek

    • Çiviyi tahtaya çakmak.
  4. 4.

    fiil

    çivi ile tutturmak

    • İsa'nın ruhu eğer bugün içinden çıkmış olduğu yere inerek bu sahneyi görseydi, kim bilir patriklerini hangi oduna çakardı.
  5. 5.

    fiil

    kazık çakıp hayvan bağlamak

    • Atı çayıra çakmak.
  6. 6.

    fiil

    bir şeyi başka bir şeye sürtmek, vurmak veya çarpmak.

    • Kibriti çakıp alttaki bir aralıktan yapraklardan birinin köşesine alevi atlatıyorsun; yanar kibriti yığının öbür yanına, yapraklarındaki bir boşluğa sokup bırakıyorsun.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 153, Can Sanat Yayınları
  7. 7.

    fiil

    ışığın kısa süreli yanıp sönmesi

    • Art arda çakan ışıklar arasında birdenbire önümde beliren yüze dönüyorum.— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 95, İletişim Yayınları
  8. 8.

    fiilargo

    sikmek.

  9. 9.

    fiilargo

    gizli yapılan işi ya da durumu açığa çıkarmak, fark edilmesini sağlamak

    • Ne konuştun patronla? Bizi mi çakıyorsun patrona?— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 208, Dinozor Genç
  10. 10.

    fiilargo

    anlamak

    • Çaktın ya? Zührevi demek, aşka dair demek!— Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 126, Everest Yayınları
  11. 11.

    fiilargo

    Uyuşturucu madde kullanmak, haplanmak.

  12. 12.

    özel ad

    Bir erkek adı. Kıvılcım taşı.

  13. 13.

    özel ad

    Bir soyadı.

  14. 14.

    özel ad

    Antalya ili Gazipaşa ilçesine bağlı köy

  15. 15.

    özel ad

    Balıkesir ili Ayvalık ilçesine bağlı köy

  16. 16.

    özel ad

    Balıkesir ili Gönen ilçesine bağlı köy

  17. 17.

    özel ad

    Balıkesir ili İvrindi ilçesine bağlı köy

  18. 18.

    özel ad

    Bursa ili Harmancık ilçesine bağlı köy

  19. 19.

    özel ad

    Çankırı ili Çerkeş ilçesine bağlı köy

  20. 20.

    özel ad

    Diyarbakır ili Merkez ilçesine bağlı köy

  21. 21.

    özel ad

    Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı köy

  22. 22.

    özel ad

    Eskişehir ili Günyüzü ilçesine bağlı köy

  23. 23.

    özel ad

    Gaziantep ili Nurdağı ilçesine bağlı köy

  24. 24.

    özel ad

    Konya ili Ereğli ilçesine bağlı köy

  25. 25.

    özel ad

    Kütahya ili Çavdarhisar ilçesine bağlı köy

  26. 26.

    fiilkabaargokaba

    (-e) Biriyle cinsel ilişkiye girmek.

    Gündelik dilde bir şeyi fark etmek, anlamak anlamında yaygın olarak kullanılır. Ayrıca kaba argoda yönelme durumuyla cinsel ilişkiye girmek anlamı vardır; bu kullanım müstehcen ve kabadır.

    • Lafı "ona çaktım" diye böbürlenmeye vardırdı.

Dil bilgisi notu

  • çakmak, iki heceli (çak·mak) bir isimdir.
  • Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: çakmağı, çakmağa.
  • Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: çakmaklar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 26 anlam ve 6 deyim bulunur.

Hâl ve iyelik çekimi

Göster
Hâl çekimi
HâlTekilÇoğul
Yalınçakmakçakmaklar
Belirtmeçakmağıçakmakları
Yönelmeçakmağaçakmaklara
Bulunmaçakmaktaçakmaklarda
Ayrılmaçakmaktançakmaklardan
İlgiçakmağınçakmakların
İyelik ekleriyle
KişiTekilÇoğul
benimçakmağımçakmaklarım
seninçakmağınçakmakların
onunçakmağıçakmakları
bizimçakmağımızçakmaklarımız
sizinçakmağınızçakmaklarınız
onlarınçakmağıçakmakları

Deyimler (6)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…