çakmak
isimçak·mak
Kelimeyi anlamak için
çakmak, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “taşa vurulup kıvılcım çıkarılan çelik parçası”. Bunun dışında 25 anlamı daha vardır. Argoda da kullanılır. Kaba sayılan bir kullanımı vardır; bağlamına dikkat edilmelidir. 6 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
taşa vurulup kıvılcım çıkarılan çelik parçası
- Nasıl oldu bilmem, eğilip yakarken çakaralmaz çakmak kıvılcım çıkardı.
- 2.
çelik, taş, cam, plastik vb. maddeden yapılmış gaz veya benzinle dolu tutuşturma aleti
- 3.
fiil
vurarak sokup yerleştirmek
- Çiviyi tahtaya çakmak.
- 4.
fiil
çivi ile tutturmak
- İsa'nın ruhu eğer bugün içinden çıkmış olduğu yere inerek bu sahneyi görseydi, kim bilir patriklerini hangi oduna çakardı.
- 5.
fiil
kazık çakıp hayvan bağlamak
- Atı çayıra çakmak.
- 6.
fiil
bir şeyi başka bir şeye sürtmek, vurmak veya çarpmak.
- Kibriti çakıp alttaki bir aralıktan yapraklardan birinin köşesine alevi atlatıyorsun; yanar kibriti yığının öbür yanına, yapraklarındaki bir boşluğa sokup bırakıyorsun.— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 153, Can Sanat Yayınları
- 7.
fiil
ışığın kısa süreli yanıp sönmesi
- Art arda çakan ışıklar arasında birdenbire önümde beliren yüze dönüyorum.— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 95, İletişim Yayınları
- 8.
fiilargo
sikmek.
- 9.
fiilargo
gizli yapılan işi ya da durumu açığa çıkarmak, fark edilmesini sağlamak
- Ne konuştun patronla? Bizi mi çakıyorsun patrona?— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 208, Dinozor Genç
- 10.
fiilargo
anlamak
- Çaktın ya? Zührevi demek, aşka dair demek!— Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 126, Everest Yayınları
- 11.
fiilargo
Uyuşturucu madde kullanmak, haplanmak.
- 12.
özel ad
Bir erkek adı. Kıvılcım taşı.
- 13.
özel ad
Bir soyadı.
- 14.
özel ad
Antalya ili Gazipaşa ilçesine bağlı köy
- 15.
özel ad
Balıkesir ili Ayvalık ilçesine bağlı köy
- 16.
özel ad
Balıkesir ili Gönen ilçesine bağlı köy
- 17.
özel ad
Balıkesir ili İvrindi ilçesine bağlı köy
- 18.
özel ad
Bursa ili Harmancık ilçesine bağlı köy
- 19.
özel ad
Çankırı ili Çerkeş ilçesine bağlı köy
- 20.
özel ad
Diyarbakır ili Merkez ilçesine bağlı köy
- 21.
özel ad
Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı köy
- 22.
özel ad
Eskişehir ili Günyüzü ilçesine bağlı köy
- 23.
özel ad
Gaziantep ili Nurdağı ilçesine bağlı köy
- 24.
özel ad
Konya ili Ereğli ilçesine bağlı köy
- 25.
özel ad
Kütahya ili Çavdarhisar ilçesine bağlı köy
- 26.
fiilkabaargokaba
(-e) Biriyle cinsel ilişkiye girmek.
Gündelik dilde bir şeyi fark etmek, anlamak anlamında yaygın olarak kullanılır. Ayrıca kaba argoda yönelme durumuyla cinsel ilişkiye girmek anlamı vardır; bu kullanım müstehcen ve kabadır.
- Lafı "ona çaktım" diye böbürlenmeye vardırdı.
Dil bilgisi notu
- çakmak, iki heceli (çak·mak) bir isimdir.
- Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: çakmağı, çakmağa.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: çakmaklar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 26 anlam ve 6 deyim bulunur.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | çakmak | çakmaklar |
| Belirtme | çakmağı | çakmakları |
| Yönelme | çakmağa | çakmaklara |
| Bulunma | çakmakta | çakmaklarda |
| Ayrılma | çakmaktan | çakmaklardan |
| İlgi | çakmağın | çakmakların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | çakmağım | çakmaklarım |
| senin | çakmağın | çakmakların |
| onun | çakmağı | çakmakları |
| bizim | çakmağımız | çakmaklarımız |
| sizin | çakmağınız | çakmaklarınız |
| onların | çakmağı | çakmakları |
Deyimler (6)
- dünyaya kazık çakmak
- gözleri çakmak çakmak olmak
- gözlerinde şimşekler çakmak
- imzayı çakmak
- kafasında şimşekler çakmak
- sınıfta çakmak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…