çalışmak
fiil
Kelimeyi anlamak için
Çalışmak, bir şeyi yapmak ya da elde etmek için emek harcamaktır. Bir işte görev yapmak ("bankada çalışıyor"), ders için emek vermek ("sınava çalışmak") ve bir şeyi yapmaya uğraşmak ("anlamaya çalıştım") en sık anlamlarıdır. Makine ve aletler için işler durumda olmayı anlatır: "bilgisayar çalışmıyor". "-maya çalışmak" yapısı denemeyi bildirir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
bir şeyi oluşturmak veya ortaya çıkarmak için emek harcamak, iş yapmak
- Aldırma sen hemen çalış ki biraz. Çalışan ilerler, yerinde kalmaz— E. B. Koryürek
- 2.
herhangi bir iş üzerinde olmak
- 3.
işi veya görevi olmak, bulunmak
- İnşaatlarda çalışan işçiler birer ikişer inşaatların kapılarından geri dönüp geldiler.— L. Tekin
- 4.
makine veya aletler işe yarar durumda olmak veya işlemekte bulunmak
- 5.
bir şeyi yapmak için gereken çarelere başvurmak, o şeyi gerçekleştirmek için kendini zorlamak, çaba harcamak
- Olduğundan fazla yaşlı görünmeye çalıştığını sezdim.— R. H. Karay
- 6.
bir şeyi öğrenmek veya yapmak için emek vermek
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “çalış-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: çalışıyor, çalıştı, çalışacak, çalışır.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 6 anlam, 5 deyim, 3 atasözü ve 3 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | çalışıyorum | çalışıyorsun | çalışıyor | çalışıyoruz | çalışıyorsunuz | çalışıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | çalıştım | çalıştın | çalıştı | çalıştık | çalıştınız | çalıştılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | çalışmışım | çalışmışsın | çalışmış | çalışmışız | çalışmışsınız | çalışmışlar |
| Gelecek zaman | çalışacağım | çalışacaksın | çalışacak | çalışacağız | çalışacaksınız | çalışacaklar |
| Geniş zaman | çalışırım | çalışırsın | çalışır | çalışırız | çalışırsınız | çalışırlar |
| İstek kipi | çalışayım | çalışasın | çalışa | çalışalım | çalışasınız | çalışalar |
| Şart kipi | çalışsam | çalışsan | çalışsa | çalışsak | çalışsanız | çalışsalar |
| Gereklilik kipi | çalışmalıyım | çalışmalısın | çalışmalı | çalışmalıyız | çalışmalısınız | çalışmalılar |
| Emir kipi | – | çalış | çalışsın | – | çalışın | çalışsınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | çalışmadım | çalışmadın | çalışmadı | çalışmadık | çalışmadınız | çalışmadılar |
Deyimler (5)
- birlikte çalışmak
- boşta çalışmak
- ırgat gibi çalışmak
- kafası çalışmak
- saat gibi çalışmak
Atasözleri (3)
- boş gezmekten bedava çalışmak yeğdir
- çalışmak ibadetin yarısıdır
- çalışan demir ışıldar
Birleşik ve türemiş sözcükler (3)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…