can
isim/ˈd͡ʒan/
Kelimeyi anlamak için
can, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “insan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık, can kuşu, ruh”. Bunun dışında 10 anlamı daha vardır; din alanlarında da kullanılır. 44 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
felsefe
insan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık, can kuşu, ruh
- Canı yok edecek olan yine kendisidir.— Nezahat Özcan
- 2.
birey, ferd; kişi, şahıs
- Benimle beraber dört canız.-- - Falih Rıfkı Atay
- 3.
canlı olma hâli
- Her şeyde bu mevsime mahsus bir can, bir dirilik kendini gösteriyordu.— M. Ş. Esendal
- 4.
gönül
- Çirkin bana kurban, ben de güzele. Can sever güzeli, maldan ziyade.— Karacaoğlan
- 5.
insan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık
- Canı yok edecek olan yine kendisidir.— N. Özcan
- 6.
insanın hislerine taşıyan iç âlemi
- Çirkin bana kurban, ben de güzele Can sever güzeli, maldan ziyade
- 7.
insanın kendi varlığı, özü
- Bir kedi yavrusunu kurtarmak için ipe sarılıp kuyuya iner, canımı tehlikeye koyardım.— R. N. Güntekin
- 8.
sevgi ve yakınlık hissiyle kendisine bağlanılan
- Alphonse Daudet ilk gençliğimin can yazarlarından biri idi.— T. Buğra
- 9.
din
Bektaşilik ve Mevlevîlikte tarikat kardeşi
- Şeyh çıkınca oradaki canlar da sırasıyla yürüyüp kapıya gelince dönüp baş kestikten sonra dışarı çıkarlar.— A. H. Çelebi
- 10.
sıfat
çok içten, sevimli, sevilen, şirin
- Alphonse Daudet, ilk gençliğimin can yazarlarından biri idi.— T. Buğra
- 11.
özel ad
Bir erkek ismi. varlığın hayatı, yaşamı anlamında, can, gönül, hayat, ruh, yaşayış
Dil bilgisi notu
- can, tek heceli bir isimdir.
- Farsça kökenli bir kelimedir.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: canlar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 11 anlam, 33 deyim, 11 atasözü ve 15 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi جان, Farsça جان.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | can | canlar |
| Belirtme | canı | canları |
| Yönelme | cana | canlara |
| Bulunma | canda | canlarda |
| Ayrılma | candan | canlardan |
| İlgi | canın | canların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | canım | canlarım |
| senin | canın | canların |
| onun | canı | canları |
| bizim | canımız | canlarımız |
| sizin | canınız | canlarınız |
| onların | canı | canları |
Deyimler (33)
- Azrail'e bir can borcu olmak
- can acısı
- can alıcı nokta
- can atmak
- can borcu
- can borcunu ödemek
- can ciğer
- can ciğer kuzu sarması
- can çabası
- can damarı
- can düşmanı
- can evi
- can gözdesi
- can havli
- can güvenliği
- can korkusu
Atasözleri (11)
Birleşik ve türemiş sözcükler (15)
canlı, cansız, cansiperane, Can'ca, Can'ken, Can'la, Can'sa, Cancı, Cancık, Canlı, Cansız, Caner, Ercan, Gülcan, Gürcan
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…