İçeriğe geç
2Wsözlük

çekmek

fiilçek·mek

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

çekmek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek”. Bunun dışında 24 anlamı daha vardır; fotoğrafçılık alanlarında da kullanılır. 18 deyim ya da atasözünde geçer.

Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.

Anlamları

  1. 1.

    bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek

    • Adam cüzdanını çıkardı ve: - Bir senelik kirayı hazırlamıştım... diye bir zarf çekti.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 71, Dergâh Yayınları
  2. 2.

    taşıtı bir yere bırakmak, koymak

  3. 3.

    germek

    • İpi çekmek kolay oldu.
  4. 4.

    içine almak, emmek

    • Dumanı ciğerlerime çekiyorum.— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 115, İletişim Yayınları
  5. 5.

    bir yerden başka bir yere taşımak

    • Artık göçü çekiyoruz.— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 19, Dinozor Genç
  6. 6.

    bir amaçla ortadan kaldırmak

    • Piyasadaki parayı çekmek.
  7. 7.

    üzerinde bulunan bir silahla saldırmak için davranmak

    • Elindeki tabancayı tetiğine basmak için yeni çekivermiş gibiydi.— T. Buğra
  8. 8.

    atmak, vurmak

    • Dayak çekmek. Şut çekmek.
  9. 9.

    bir kişiyi veya bir şeyi geri almak

  10. 10.

    güç durumlara dayanmak, katlanmak

    • Yalnız bende meçhul bir hastalık vardı. Sekiz yaşından beri çekiyordum.— P. Safa
  11. 11.

    tartıda ağırlığı olmak

    • Emekli Zabıt Kâtibi Hulusi Bey yüz okkadan fazla çeken bir adamdı.— Ahmet BÜKE, İzmir Postası'nın Adamları, 2004, 14, Kanat Yayınları
  12. 12.

    döşemek

    • Kabloları çekmek için yardıma ihtiyacımız var.
  13. 13.

    herhangi bir engel kurmak

    • Derenin kış yaz kurumayan suları böğürtlen fidanlarını yükseltmiş, iki tarafa yemiş dolu bir koyu çit çekmiş.— R. H. Karay
  14. 14.

    şans denemek amacıyla hazırlanmış kâğıtlardan birini almak

    • Birisi niyet çeksin de biz de bir lokma bir şey yiyelim diye bekleşiyorlar.— S. F. Abasıyanık
  15. 15.

    imbik yardımı ile elde etmek

    • İspirto çekmek. Gül yağı çekmek.
  16. 16.

    çizgi durumunda uzatmak

  17. 17.

    aynısını yazmak veya çizmek

    • Yazıyı temize çekmek. Kopya çekmek.
  18. 18.

    tedavi amacıyla şişe, vantuz, sülük vs.yi uygulamak

    • Bardak çekmek.
  19. 19.

    bir yerden bir şeyi yukarı doğru almak.

    • Kepçeyle çinko taslara komposto çekiyordu.— Özgür ÇIRAK, Biz de Yarın Güleriz, 2024, 56, İletişim Yayınları
  20. 20.

    fotoğrafçılık

    Görüntüyü bir aletle özel bir nesne üzerine kaydetmek

    • Fotoğraf çekmek. Film çekmek.
  21. 21.

    taşıma gücü olmak

    • Bu araba 500 kilodan fazla yük çekmez.
  22. 22.

    öğütmek

    • Kahve çekmek.
  23. 23.

    protesto, poliçe, çek vb. düzenleyip yürürlüğe koymak

  24. 24.

    hoşa gitmek, sarmak.

    • Semtin sapa bir kahvesiydi. Fakat köy evlerinin müntehasında, deniz üstünde, tahtadan olması, ekseriya köye gezmeye gelenleri ve şair tabiatlıları buraya çektiği, bu nevi insanlar da bir kahveye beş kuruştan aşağı bırakmayan takımdan oldukları için geçinir giderdi— Sait Faik ABASIYANIK, Garson, Yeni Adam, 289, 11 Temmuz 1940
  25. 25.

    kaçan ilmeği örmek

    • Çorap çekmek.

Dil bilgisi notu

  • çekmek, iki heceli (çek·mek) bir fiildir.
  • Fiil kökü “çek-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: çekiyor, çekti, çekecek, çeker.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 25 anlam, 17 deyim ve 1 atasözü bulunur.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamançekiyorumçekiyorsunçekiyorçekiyoruzçekiyorsunuzçekiyorlar
Görülen geçmiş zamançektimçektinçektiçektikçektinizçektiler
Öğrenilen geçmiş zamançekmişimçekmişsinçekmişçekmişizçekmişsinizçekmişler
Gelecek zamançekeceğimçekeceksinçekecekçekeceğizçekeceksinizçekecekler
Geniş zamançekerimçekersinçekerçekerizçekersinizçekerler
İstek kipiçekeyimçekesinçekeçekelimçekesinizçekeler
Şart kipiçeksemçeksençekseçeksekçeksenizçekseler
Gereklilik kipiçekmeliyimçekmelisinçekmeliçekmeliyizçekmelisinizçekmeliler
Emir kipi–çekçeksin–çekinçeksinler
Olumsuz görülen geçmişçekmedimçekmedinçekmediçekmedikçekmedinizçekmediler

Deyimler (17)

Tümünü göster (17)

Atasözleri (1)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…