çevirmek
fiilçe·vir·mek/t͡ʃe.viɾ.ˈmec/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyin yönünü ya da yüzünü değiştirmektir: "başını çevirmek", "sayfayı çevirmek". Döndürerek hareket ettirmek ("çark çevirmek"), birini yolundan durdurmak ("polis arabayı çevirdi") ve bir işi yönetmek bu fikirden gelir. Bir dildeki metni başka dile aktarmak da "çevirmek"tir. Belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Bir şeyin yönünü değiştirmek.
- Nefes nefese koşan anneme, başını çevirmeden cevap verdi.— Yusuf Ziya Ortaç
- 2.
Öteki yüzünü görünür duruma getirmek.
- Alberto Manguel ve Gianni Guadalupi'nin Hayali Yerler Sözlüğü'nü çevirdiğimizde, Manguel bu fantazya diyarları ansiklopedisinin tek kısıtlaması olduğunu, söz konusu yerin Dünya'da bulunması gerektiğini söylemişti.— Kutlukhan KUTLU, Tolkien'de Yolun Yücelikleri ve İncelikleri, Notos, 105, 2025, 41
- 3.
Döndürerek hareket ettirmek.
- Doğrudan doğruya kürk mantolu kadının önüne gidiyor, oradaki sıralardan birine oturarak gözlerimi bir karşıma bir de, bakmaktan yoruldukları zaman, önüme çeviriyordum.— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 61, Remzi Kitabevi
- 4.
Yönetmek, idare etmek.
- Eteği belinde, bütün evi o çeviriyor.— Haldun Taner
- 5.
durdurmak.
- O hızla giderken bir taksi çevirdi ve tortop olup taksinin içine yuvarlandık.— Hikmet Temel Akarsu
- 6.
Yolundan alıkoymak, yoldan döndürmek.
- Gündelik yaşamımızda, banka memurlarının sokaklarda bile bizi çevirip kredi kartı vermek için nasıl yırtındıklarını görüyoruz.— Sina Akşin
- 7.
Geri göndermek.
- Olayı aydınlatacak her uğraşıyı geri çevirmiş, içine gömülüp tek gözyaşı dökmemişti.— Naile Turhan
- 8.
Bir giyeceği söküp iç yüzünü dışa getirmek.
- 9.
Çevrilemek, tevil etmek
- 10.
Çeviri yapmak.
- Romanlar, hikâyeler yazar; yahut Fransızcadan çevirirmiş.— Memduh Şevket Esendal
- 11.
kuşatmak
- 12.
Bir durumdan başka duruma getirmek, dönüştürmek.
- Çatladıkapı civarına yönelerek depremin enkaza çevirdiği kentin bu kesimindeki konutların belgelenmesiyle devam etmiştir.— Ziya Kenan BİLİCİ, Cam Negatiflerde İstanbul'un İzleri: İmparatorluk'tan Cumhuriyete, 2017, 296, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
- 13.
Bir durumdan başka duruma geçmek.
- Bir gece evvelinden başlayan yağmur, şimdi kara çevirmişti.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 342, Dergâh Yayınları
- 14.
Kâğıt oyunu oynamak.
- 15.
İşlemek, yapmak.
Dil bilgisi notu
- çevirmek, üç heceli (çe·vir·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “çevir-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: çeviriyor, çevirdi, çevirecek, çevirir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 15 anlam ve 8 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | çeviriyorum | çeviriyorsun | çeviriyor | çeviriyoruz | çeviriyorsunuz | çeviriyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | çevirdim | çevirdin | çevirdi | çevirdik | çevirdiniz | çevirdiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | çevirmişim | çevirmişsin | çevirmiş | çevirmişiz | çevirmişsiniz | çevirmişler |
| Gelecek zaman | çevireceğim | çevireceksin | çevirecek | çevireceğiz | çevireceksiniz | çevirecekler |
| Geniş zaman | çeviririm | çevirirsin | çevirir | çeviririz | çevirirsiniz | çevirirler |
| İstek kipi | çevireyim | çeviresin | çevire | çevirelim | çeviresiniz | çevireler |
| Şart kipi | çevirsem | çevirsen | çevirse | çevirsek | çevirseniz | çevirseler |
| Gereklilik kipi | çevirmeliyim | çevirmelisin | çevirmeli | çevirmeliyiz | çevirmelisiniz | çevirmeliler |
| Emir kipi | – | çevir | çevirsin | – | çevirin | çevirsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | çevirmedim | çevirmedin | çevirmedi | çevirmedik | çevirmediniz | çevirmediler |
Deyimler (8)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…