çözmek
fiilçöz·mek
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bağlı, düğümlü ya da sarılı bir şeyi açmaktır: "düğümü çözmek", "düğmeyi çözmek". Saçı açmak, atı arabadan ayırmak bu somut anlamın türleridir. Mecazda gizli ya da bilinmeyeni bulup açıklamayı anlatır: "bulmacayı çözmek", "sorunu çözmek". Kimyada bir maddeyi çözücüyle çözündürmek de "çözmek"tir. Belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
düğümlü, bağlı veya sarılı bir şeyi açmak
- 2.
düğmeyi iliğinden açmak
- Yalnız göğsünün düğmelerini çöz.— P. Safa
- 3.
saçı açmak
- 4.
bulmaca, sorun vb.nin bilinmeyen, gizli noktasını bulup açıklamak, sonuca bağlamak
- En iyisi, kitaplarda okuduğum gibisinden bir gizin varlığına inanmaktı. Ben de öyle yaptım. Gizi çözmeğe karar verdim.— Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 94, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
- 5.
at arabasında, atı arabaya bağlayan bağlardan ayırmak
- Seyit Amca indi aşağı. Atları çözmeye başladılar.— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 34, Dinozor Genç
- 6.
kimya
bir maddeyi çözücüyle çözündürmek, onun çözeltisini yapmak
- 7.
matematik
bir problemde aranan sonucu, belli ögeler yardımıyla ortaya çıkarmak, halletmek
- 8.
çözgü ipini tezgâha yerleştirmek
Dil bilgisi notu
- çözmek, iki heceli (çöz·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “çöz-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: çözüyor, çözdü, çözecek, çözer.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 8 anlam ve 2 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | çözüyorum | çözüyorsun | çözüyor | çözüyoruz | çözüyorsunuz | çözüyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | çözdüm | çözdün | çözdü | çözdük | çözdünüz | çözdüler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | çözmüşüm | çözmüşsün | çözmüş | çözmüşüz | çözmüşsünüz | çözmüşler |
| Gelecek zaman | çözeceğim | çözeceksin | çözecek | çözeceğiz | çözeceksiniz | çözecekler |
| Geniş zaman | çözerim | çözersin | çözer | çözeriz | çözersiniz | çözerler |
| İstek kipi | çözeyim | çözesin | çöze | çözelim | çözesiniz | çözeler |
| Şart kipi | çözsem | çözsen | çözse | çözsek | çözseniz | çözseler |
| Gereklilik kipi | çözmeliyim | çözmelisin | çözmeli | çözmeliyiz | çözmelisiniz | çözmeliler |
| Emir kipi | – | çöz | çözsün | – | çözün | çözsünler |
| Olumsuz görülen geçmiş | çözmedim | çözmedin | çözmedi | çözmedik | çözmediniz | çözmediler |
Deyimler (2)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…