daire
isimda·i·re/daiˈɾe/
Kelimeyi anlamak için
İki ana kolu vardır. Birincisi geometrik biçimdir: bir çemberin içinde kalan düzlem parçası. Saz takımında usul vurmaya yarayan tef de bu yuvarlak biçimden dolayı "daire" adını alır. İkincisi bir bütünün bölümüdür: apartmandaki konut ("üçüncü kattaki daire"), devlet kuruluşu ve onun binası, gemideki bölüm. Mecazda soyut bir sınırı anlatır: "yetki dairesi".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Konut olarak kullanılan bir yapının bölümlerinden her biri.
- İlk onların oturduğu binayı yaptım. Hatta ilk daireyi kocası Zemher'e satmıştım.— Eylem ATA GÜLEÇ, Yanımda Kal, 2024, 28, Yapı Kredi Yayınları
- 2.
Belirli devlet işlerini çevirmekle görevli kuruluşlardan her biri.
- Yıllar sonra, Askeri Yargıtay 3. Daire eski üyesi Ahmet Turan şu açıklamayı yapacaktır:— Sunay AKIN, Katil Kim?, Öküz, 33, 1997, 20
- 3.
Bu kuruluşların içinde çalıştıkları yapı.
- Dolmuştan inince fırından iki tane simit alıp daireye doğru koşuyorum.— Semih ÖZTÜRK, Önce Dağlar Kar Tutacak, 2018, 58, Varlık Yayınları
- 4.
Bir yapı veya gemide belli bir işe ayrılmış bölüm.
- Yemeği selamlık dairesinin üst katındaki yemek salonunda yediler.— Memduh Şevket Esendal
- 5.
(mecaz) Soyut kavramlarda belli sınır, ölçü.
- Serkeşliklerden vazgeçerek edep ve itaat dairesine dönünüz!— Necip Fazıl Kısakürek
- 6.
geometri
Bir çemberin içinde kalan düzlem parçası.
- Dairenin çevresi, çapı ile pi sayısının çarpımına eşittir.
- 7.
Saz takımında usul vurmaya yarayan tef.
Dil bilgisi notu
- daire, üç heceli (da·i·re) bir isimdir.
- Arapça kökenli bir kelimedir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: daireler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 7 anlam ve 23 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi دائره (dâire), Arapça دَائِرَة (dāʾira)
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | daire | daireler |
| Belirtme | daireyi | daireleri |
| Yönelme | daireye | dairelere |
| Bulunma | dairede | dairelerde |
| Ayrılma | daireden | dairelerden |
| İlgi | dairenin | dairelerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | dairem | dairelerim |
| senin | dairen | dairelerin |
| onun | dairesi | daireleri |
| bizim | dairemiz | dairelerimiz |
| sizin | daireniz | daireleriniz |
| onların | dairesi | daireleri |
Birleşik ve türemiş sözcükler (23)
apartman dairesi, arz dairesi, askerlik dairesi, daire kesmesi, daire parçası, dubleks daire, enlem dairesi, fasit daire, hareket dairesi, harp dairesi, icra dairesi, İslâm dairesi, istihbarat dairesi, kalorifer dairesi, kaza dairesi, kazan dairesi, lojistik dairesi, nüfuz dairesi, saat dairesi, stüdyo daire, uçan daire, vergi dairesi, yarım daire
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…