deniz
isimde·niz/deˈniz/
Kelimeyi anlamak için
deniz, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Yer kabuğunun çukur bölümlerini kaplayan, birbiriyle bağlantılı, tuzlu su kütlesi; bahir, derya”. Bunun dışında 5 anlamı daha vardır; gök bilimi alanlarında da kullanılır. 25 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
coğrafya
Yer kabuğunun çukur bölümlerini kaplayan, birbiriyle bağlantılı, tuzlu su kütlesi; bahir, derya.
- 2.
Bu su kütlesinin belirli bir parçası; bahir, derya.
- Marmara Denizi, Asya ve Avrupa kıtaları arasında sıkışmış kalmıştır.
- 3.
gök bilimi
Aydaki düzlükler.
- 4.
(mecaz) Geniş alan.
- Sahra Çölü'nde kuzeye doğru kanat çırpan bir kırlangıç sürüsü, uçsuz bucaksız altın sarısı kum denizini, rüzgârın kollarında süzülerek geçiyordu.— Salim NİZAM, Kırlangıç Kahvesi, Türk Dili, 890, 2026, 18
- 5.
(mecaz) Bol, çok, yoğun olarak bulunan.
- 6.
özel ad
Hem erkek ismi hem de kız ismi.
Dil bilgisi notu
- deniz, iki heceli (de·niz) bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: denizler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 6 anlam, 18 deyim, 7 atasözü ve 101 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi دڭز sözcüğünden devralındı
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | deniz | denizler |
| Belirtme | denizi | denizleri |
| Yönelme | denize | denizlere |
| Bulunma | denizde | denizlerde |
| Ayrılma | denizden | denizlerden |
| İlgi | denizin | denizlerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | denizim | denizlerim |
| senin | denizin | denizlerin |
| onun | denizi | denizleri |
| bizim | denizimiz | denizlerimiz |
| sizin | deniziniz | denizleriniz |
| onların | denizi | denizleri |
Deyimler (18)
- deniz bindirmek
- deniz çıkmak
- deniz dalgasız olmaz, gönül sevdasız olmaz
- deniz dalgasız olmaz, kapı halkasız
- denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yapmak
- denizdeki balığın pazarlığı olmaz
- denizde kum, onda para
- denizden geçip çayda boğulmak
- denizi geçip çayda boğulmak
- denizden çıkmış balığa dönmek
- deniz durmak
- deniz düşmek
- denize açılmak
- denize çıkmak
- denize düşen yılana sarılır
- denize indirmek
Tümünü göster (18)Daha az göster
- deniz kenarında dalga eksik olmaz
- deniz tutmak
Atasözleri (7)
Birleşik ve türemiş sözcükler (101)
deniz akıntısı, deniz alası, denizaltı, deniz altı, denizanası, denizaslanı, denizaşırı, deniz ataşesi, denizatı, denizaygırı, denizayısı, deniz aynası, deniz banyosu, deniz basması, deniz bilimi, deniz birliği, deniz boyu, deniz buzu, denizçakısı, deniz çulluğu, deniz depremi, deniz feneri, deniz geçişi, denizgergedanı, denizgülü, denizgüzeli, deniz hamamı, deniz haritası, deniz hırsızı, denizhıyarı, deniz hukuku, denizısırganları, denizibiği, deniziğnesi, deniz iklimi, denizineği, deniz kabuğu, denizkadayıfı, deniz kaplumbağası, deniz kazı, denizkedisi, denizkestanesi, deniz kırlangıcı, denizkızı, deniz kızı, denizkozalağı, denizköpüğü, denizkulağı, deniz kulağı, deniz kurdu, deniz kuvvetleri, denizlalesi, denizleylağı, deniz marulu, deniz mavisi, denizmaymunu, deniz menekşesi, deniz mili, deniz motoru, deniz otobüsü, deniz ördeği, denizörümceği, denizpalamudu, denizpatlıcanı, denizpelidi, denizpırasası, deniz piyadesi, deniz rezenesi, deniz salyası, deniz sarmaşığı, deniz seviyesi, deniz suyu, denizşakayığı, deniztarağı, deniz tavşancılı, deniztavşanı, deniz teresi, deniztilkisi, deniz turnası, deniz tutması, deniz uçağı, deniz üssü, denizüzümü, deniz yeli, deniz yılanı, denizyıldızı, deniz yolu, deniz yosunu, deniz yüksekliği, denizzambağı, açık deniz, Akdeniz humması, Akdeniz mavisi, anadeniz, aradeniz, bulaşık deniz, dâhilî deniz, iç deniz, inik deniz, kabarık deniz, ölü deniz
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…