dilemek
fiil
Kelimeyi anlamak için
dilemek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “birinden bir şeyin yapılmasını istemek, rica etmek, arzu etmek”. Bunun dışında 2 anlamı daha vardır. 1 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
birinden bir şeyin yapılmasını istemek, rica etmek, arzu etmek
- Yalnız bu hususta beni bağışlamanızı dilerim.
- 2.
biri için bir dilekte bulunmak
- Karadakiler her lisandan hayırlı yolculuklar dilediler.
- 3.
kendi düşünce, görüş ve isteğini yapmak
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “dile-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: diliyor, diledi, dileyecek, diler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 3 anlam ve 1 deyim bulunur.
Köken
Kubbealtı Lügatine göre Eski Türkçe tile-mek “aramak, istemek”. Özbek Dilinin Etimolojik Sözlüğüne göre Eski Türkçedeki bu fiil organ adı olan til "dil" sözcüğünden türemiştir.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | diliyorum | diliyorsun | diliyor | diliyoruz | diliyorsunuz | diliyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | diledim | diledin | diledi | diledik | dilediniz | dilediler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | dilemişim | dilemişsin | dilemiş | dilemişiz | dilemişsiniz | dilemişler |
| Gelecek zaman | dileyeceğim | dileyeceksin | dileyecek | dileyeceğiz | dileyeceksiniz | dileyecekler |
| Geniş zaman | dilerim | dilersin | diler | dileriz | dilersiniz | dilerler |
| İstek kipi | dileyeyim | dileyesin | dileye | dileyelim | dileyesiniz | dileyeler |
| Şart kipi | dilesem | dilesen | dilese | dilesek | dileseniz | dileseler |
| Gereklilik kipi | dilemeliyim | dilemelisin | dilemeli | dilemeliyiz | dilemelisiniz | dilemeliler |
| Emir kipi | – | dile | dilesin | – | dileyin | dilesinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | dilemedim | dilemedin | dilemedi | dilemedik | dilemediniz | dilemediler |
Deyimler (1)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…