doldurmak
fiildol·dur·mak
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyin içini dolu hâle getirmektir: "bardağı doldurmak", "depoyu doldurmak". Silaha mermi sürmek ve bir formun boşluklarını yazmak ("başvuru formunu doldurmak") bu çekirdekten çıkar. Bir süreyi tamamlamak da "doldurmak"tır: "kırk yaşını doldurmak". Ses ya da kokunun bir yeri kaplaması için de kullanılır. Mecazda birini birine karşı kışkırtmayı bildirir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
dolmasını sağlamak, dolu duruma getirmek
- Köşede Necdet'le İhsan sanki senelerden beri aynı tavlanın başındaydı, ocakçı Veli hep çay doldurmakta; okey oynayanlar taşları, gazete okuyanlar gazeteleri dizmekteydi.— Nalân KİRAZ, Gölgeli Konak, 2014, 93, Alakarga Sanat Yayınları
- 2.
araç deposunu akaryakıtla tamamen dolu duruma getirmek
- 3.
ateşli silahların içine mermi sürmek
- İki tabanca getirdiler, takır takır doldurdular.— F. R. Atay
- 4.
bildirge, çizelge, fiş vb. basılı kâğıtların boş yerlerini tamamlamak
- Osmanlı tabiiyetini haiz Müslim diye, yol tezkeresi doldururlardı.— Ö. Seyfettin
- 5.
yaşını, yılını bitirmek
- Yirmi yaşını dolduralı bir iki seneden fazla olmamıştı.— O. V. Kanık
- 6.
ses, koku yayılıp kaplamak
- Odanın içini kızarmış bir ekmek kokusu doldurmuştu.— S. F. Abasıyanık
- 7.
belirli bir süreyi kaplamak, almak
- Balıkçılara yardım etmek bütün zamanını doldurmayınca kentin içerilerine, gecekondu mahallelerine gitti.— A. Kutlu
- 8.
canlılık kazandırmak
- Evi sade sesiyle değil vücudu ile de doldurdu.— H. Taner
- 9.
birini, başkası için kötü düşünecek bir duruma getirmek
- Ah, biliyorum, biliyorum seni o gece doldurdular.— Y. K. Karaosmanoğlu
Dil bilgisi notu
- doldurmak, üç heceli (dol·dur·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “doldur-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: dolduruyor, doldurdu, dolduracak, doldurur.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 9 anlam ve 6 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | dolduruyorum | dolduruyorsun | dolduruyor | dolduruyoruz | dolduruyorsunuz | dolduruyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | doldurdum | doldurdun | doldurdu | doldurduk | doldurdunuz | doldurdular |
| Öğrenilen geçmiş zaman | doldurmuşum | doldurmuşsun | doldurmuş | doldurmuşuz | doldurmuşsunuz | doldurmuşlar |
| Gelecek zaman | dolduracağım | dolduracaksın | dolduracak | dolduracağız | dolduracaksınız | dolduracaklar |
| Geniş zaman | doldururum | doldurursun | doldurur | doldururuz | doldurursunuz | doldururlar |
| İstek kipi | doldurayım | doldurasın | doldura | dolduralım | doldurasınız | dolduralar |
| Şart kipi | doldursam | doldursan | doldursa | doldursak | doldursanız | doldursalar |
| Gereklilik kipi | doldurmalıyım | doldurmalısın | doldurmalı | doldurmalıyız | doldurmalısınız | doldurmalılar |
| Emir kipi | – | doldur | doldursun | – | doldurun | doldursunlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | doldurmadım | doldurmadın | doldurmadı | doldurmadık | doldurmadınız | doldurmadılar |
Deyimler (6)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…