İçeriğe geç
2Wsözlük

durmak

fiildur·mak

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, hareketsiz kalmaktır: "otobüs durdu". Bir makinenin işlememesi, yağmurun dinmesi de buradan gelir. Bir yerde bir süre oyalanmak ya da sadece var olup sürmek de "durmak"tır: "kitap rafta duruyor". Fiillerle birleşince sürekliliği bildirir: "bakıp duruyor". Yer "-de" ile belirtilir.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    hareketsiz durumda olmak

    • Motorlu su taşıtlarından biri de kanal rıhtımının tam bizim önümüze düşen bir noktasında demir atmış duruyordu.— Y. K. Karaosmanoğlu
  2. 2.

    işlemez olmak, çalışmamak

    • Bileğimdeki saat durmuş.— A. Gündüz
  3. 3.

    bir yerde bir süre oyalanmak, eğlenmek, eğleşmek, tevakkuf etmek

    • Yolda nerede çeşme gördümse durdum, elimi yüzümü yıkadım, su içtim.— N. Cumalı
  4. 4.

    dinmek, kesilmek

    • Yağmur durdu.
  5. 5.

    varlığını sürdürmek

    • Türklerin yüzlerce yıl önceki kitabeleri hâlâ duruyor.
  6. 6.

    var olmak

    • Bu kadar dersim dururken sinemaya nasıl gideyim— ?
  7. 7.

    beklemek, dikilmek

    • Oturacak değil, ayakta duracak yer yok.— R. N. Güntekin
  8. 8.

    birisinin malı olarak bulunmak veya o malla ilişkisi olmak

    • Yazlık eviniz hâlâ duruyor mu— ?
  9. 9.

    kalmak

    • Artık çok durmamış, yanındaki hanımla birlikte balodan çıkmış.— M. Yesari
  10. 10.

    bir yerde olmak veya bulunmak

    • Aspirin getirmeyeceğini adı gibi biliyordu çünkü çekmecesinde dokunulmamış bir kutu duruyordu.— T. Buğra
  11. 11.

    belli bir durumda, bir görevde bulunmak

    • Her gelişimde ben de maçları seyreder, kaleci dururdum.— H. Taner
  12. 12.

    ara vermek

  13. 13.

    yaşamak

    • Anneannen duruyor mu— ?
    • Sabahtan beri hiç durmadım.
  14. 14.

    Ağacın meyve veya çiçek vermeye başlaması.

    • Bahar buralara bütün kentlerden evvel gelir. Yağmur bereketini esirgemez, toprak suya doyar, portakal ağaçları çiçeğe durur.— Cabir ÖZYILDIZ, Dünyanın Bütün Karıncaları, 2025, 58, Vacilando Kitap

Dil bilgisi notu

  • durmak, iki heceli (dur·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “dur-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: duruyor, durdu, duracak, durur.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 14 anlam ve 4 deyim bulunur.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamanduruyorumduruyorsunduruyorduruyoruzduruyorsunuzduruyorlar
Görülen geçmiş zamandurdumdurdundurdudurdukdurdunuzdurdular
Öğrenilen geçmiş zamandurmuşumdurmuşsundurmuşdurmuşuzdurmuşsunuzdurmuşlar
Gelecek zamanduracağımduracaksınduracakduracağızduracaksınızduracaklar
Geniş zamandururumdurursundururdururuzdurursunuzdururlar
İstek kipidurayımdurasınduraduralımdurasınızduralar
Şart kipidursamdursandursadursakdursanızdursalar
Gereklilik kipidurmalıyımdurmalısındurmalıdurmalıyızdurmalısınızdurmalılar
Emir kipi–durdursun–durundursunlar
Olumsuz görülen geçmişdurmadımdurmadındurmadıdurmadıkdurmadınızdurmadılar

Deyimler (4)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…