düşman
isimdüş·man
Kelimeyi anlamak için
düşman, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse”. Bunun dışında 5 anlamı daha vardır; askerlik alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda da kullanılır. 14 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
toplum bilimi
Birinin kötülüğünü isteyen, ondan nefret eden, ona zarar vermeye çalışan kimse.
- Ben ki dans salonlarına, barlara düşman bir adamımdır.— S. F. Abasıyanık
- 2.
askerlik
Birbirleriyle savaşan devletler ve bu devletlerin asker, sivil bütün uyrukları.
- Biz toprağımızdan düşmanı atmaya mecburuz.— R. E. Ünaydın
- 3.
Aralarında birbirleriyle çatışmaya varacak ölçüde anlaşmazlık olan taraflar.
- Dostumuza güvenmeyelim de düşmanımıza mı güvenelim— ? - B. R. Eyuboğlu
- 4.
Bir şeyi büyük ölçüde kullanıp tüketen kimse.
- 5.
mecaz
Bazı şeylerden nefret eden, tiksinen kimse.
- 6.
sıfat
Bir şeyin yaşamasına, barınmasına engel olan (güç, tutum vb.)
Dil bilgisi notu
- düşman, iki heceli (düş·man) bir isimdir.
- Farsça kökenli bir kelimedir.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: düşmanlar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 6 anlam, 6 deyim, 8 atasözü ve 7 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Farsça دشمان (duşmān, “düşman”) sözcüğünden. Bu sözcük Avestaca duşmanah- (duşmanah-, “kötü düşünen”) sözcüğü ile eş kökenlidir. Avesta dilinde sözcük Avestaca duş (duş, “kötü, uğursuz”) (Bu sözcük Hintavrupa Anadili tanıksız veya yeniden kurulmuş *dus- (“kötü, bozuk”) biçiminden evrilmiştir.) ve Avestaca manah- (manah-, “düşünce, akıl, ruh”) sözcüklerinin bileşiğidir.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | düşman | düşmanlar |
| Belirtme | düşmanı | düşmanları |
| Yönelme | düşmana | düşmanlara |
| Bulunma | düşmanda | düşmanlarda |
| Ayrılma | düşmandan | düşmanlardan |
| İlgi | düşmanın | düşmanların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | düşmanım | düşmanlarım |
| senin | düşmanın | düşmanların |
| onun | düşmanı | düşmanları |
| bizim | düşmanımız | düşmanlarımız |
| sizin | düşmanınız | düşmanlarınız |
| onların | düşmanı | düşmanları |
Deyimler (6)
- düşman kesilmek
- düşmanı kesilmek
- düşman başına
- düşman çatlatmak
- düşmanı denize dökmek
- düşman olmak
Atasözleri (8)
Birleşik ve türemiş sözcükler (7)
düşman ağzı, dost düşman, can düşmanı, ekmek düşmanı, ırz düşmanı, kaşık düşmanı, tuz ekmek düşmanı
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…