düzmek
fiildüz·mek
Kelimeyi anlamak için
düzmek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir gereksinimi karşılamak amacıyla birçok şeyi birbirini tamamlayacak biçimde bir araya getirmek”. Bunun dışında 6 anlamı daha vardır; müzik ve şiir alanlarında da kullanılır. Argoda da kullanılır. Kaba sayılan bir kullanımı vardır; bağlamına dikkat edilmelidir.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Bir gereksinimi karşılamak amacıyla birçok şeyi birbirini tamamlayacak biçimde bir araya getirmek.
- Oğlum Sıtkı için son zamanlarda epeyce temiz ev eşyası düzdü diyorlar.— Memduh Şevket Esendal
- 2.
Düzene sokmak, düzene koymak, sıralamak, elverişli, uygun bir duruma getirmek.
- 3.
müzikşiir
Şiir, destan, şarkı vb. yaratmak, oluşturmak, meydana getirmek.
- Ne yazık ki gerek Çiroz Ali, Acem İsmail, Zil İzzet zamanından, gerek onlardan bir öncekilerden, gerekse onlardan sonra yetişenlerden birçoklarının mani, semai, koşma, destan, kalenderi gibi birçok eserleri meydanda olduğu halde Çiroz'un kendi içinden gelme, kendi düzdüğü bir tek manisini bile bulamadım.— Osman Cemal KAYGILI, İstanbul'da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, 2007, 46, Merkez Kitapçılık
- 4.
uydurmak.
- 5.
argo
Erkeğin penisini sokarak cinsel ilişkide bulunması.
- Beş kuruş ödemeden karı düzeceksin, bırak ihtiyar da zevk alsın dedim.— Pınar KÜR, Asılacak Kadın, 1983, 122, Yazarlar ve Çevirmenler Yayın Üretim Kooperatifi
- 6.
kabakabaargo
Cinsel ilişkiye girmek anlamında kaba olarak kullanılır.
Kaba dilde cinsel ilişkiye girmeyi anlatan müstehcen bir sözdür. Mecazi olarak birini alt etmek, ezmek için de kullanılır.
- Ağzı bozuk biri, kiminle düzüştüğünü anlatıp duruyordu.
- 7.
kabakabaargo
Rakibini ezici biçimde yenmek, alt etmek anlamında kaba olarak kullanılır.
- Maçta rakibi resmen düzdük.
Dil bilgisi notu
- düzmek, iki heceli (düz·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “düz-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: düzüyor, düzdü, düzecek, düzer.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | düzüyorum | düzüyorsun | düzüyor | düzüyoruz | düzüyorsunuz | düzüyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | düzdüm | düzdün | düzdü | düzdük | düzdünüz | düzdüler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | düzmüşüm | düzmüşsün | düzmüş | düzmüşüz | düzmüşsünüz | düzmüşler |
| Gelecek zaman | düzeceğim | düzeceksin | düzecek | düzeceğiz | düzeceksiniz | düzecekler |
| Geniş zaman | düzerim | düzersin | düzer | düzeriz | düzersiniz | düzerler |
| İstek kipi | düzeyim | düzesin | düze | düzelim | düzesiniz | düzeler |
| Şart kipi | düzsem | düzsen | düzse | düzsek | düzseniz | düzseler |
| Gereklilik kipi | düzmeliyim | düzmelisin | düzmeli | düzmeliyiz | düzmelisiniz | düzmeliler |
| Emir kipi | – | düz | düzsün | – | düzün | düzsünler |
| Olumsuz görülen geçmiş | düzmedim | düzmedin | düzmedi | düzmedik | düzmediniz | düzmediler |
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…