ezmek
fiilez·mek
Kelimeyi anlamak için
ezmek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “üstüne basarak veya bir şey arasına sıkıştırarak yassılaştırmak, biçimini değiştirmek”. Bunun dışında 9 anlamı daha vardır. Mecaz anlamda ve argoda da kullanılır. 1 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
üstüne basarak veya bir şey arasına sıkıştırarak yassılaştırmak, biçimini değiştirmek
- Ben kendi hesabıma aruzu bir bal mumu gibi ezer, oynar, istediğim şekle sokardım.— E. B. Koryürek
- 2.
ağır bir şey, başka bir şeyin üzerinden geçmek, çiğnemek
- Rüzgârın içinde birbirini ezercesine kaçıştılar.— S. F. Abasıyanık
- 3.
sıvı içinde bastırıp karıştırarak eritmek
- Şerbet için şeker ezmek. Boya ezmek.
- 4.
Maddi sıkıntıya sokmak.
- Ağır vergiler halkı eziyordu.— Kâzım Karabekir
- 5.
dayanıklılığını aşacak derecede çalıştırarak yormak
- Bu yol hayvanı ezdi.
- 6.
mecaz
Karşıdakini tamamen yok edecek biçimde yenmek.
- 7.
mecaz
Üzerine baskı yaparak hükmü altında inletmek.
- Yukarıda bulunanlar aşağıdaki halkı eziyorlar, bu zulümdür.— İsmail Habib Sevük
- 8.
mecaz
Üzmek, sıkıntıya sokmak.
- Bu yüzden bütün ömrünce farkında olmadan zalim olmuş, kendisini o kadar seven, yaşadığını anlamak için duygularını yaşamağa muhtaç olan babasını adeta ezmişti.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 148, Dergâh Yayınları
- 9.
mecaz
Sıkıntı yaratan bir durumu ortadan kaldırmak.
- Kolumda dal budak salan ağrıyı ezmek için kaldırımı daraltan taş duvara yaslanıyorum.— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 217, İletişim Yayınları
- 10.
argo
harcamak
- Paraları bir haftada ezerim.— S. F. Abasıyanık
Dil bilgisi notu
- ezmek, iki heceli (ez·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “ez-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: eziyor, ezdi, ezecek, ezer.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam ve 1 deyim bulunur.
Köken
Eski Türkçe
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | eziyorum | eziyorsun | eziyor | eziyoruz | eziyorsunuz | eziyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | ezdim | ezdin | ezdi | ezdik | ezdiniz | ezdiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | ezmişim | ezmişsin | ezmiş | ezmişiz | ezmişsiniz | ezmişler |
| Gelecek zaman | ezeceğim | ezeceksin | ezecek | ezeceğiz | ezeceksiniz | ezecekler |
| Geniş zaman | ezerim | ezersin | ezer | ezeriz | ezersiniz | ezerler |
| İstek kipi | ezeyim | ezesin | eze | ezelim | ezesiniz | ezeler |
| Şart kipi | ezsem | ezsen | ezse | ezsek | ezseniz | ezseler |
| Gereklilik kipi | ezmeliyim | ezmelisin | ezmeli | ezmeliyiz | ezmelisiniz | ezmeliler |
| Emir kipi | – | ez | ezsin | – | ezin | ezsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | ezmedim | ezmedin | ezmedi | ezmedik | ezmediniz | ezmediler |
Deyimler (1)
- eze eze yenmek
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…