gece
isimge·ce
Kelimeyi anlamak için
Akşamla sabah arasında geçen karanlık zaman dilimidir: "Gece geç yattım." Bu süredeki karanlığın kendisi de gece diye anılır. Gece düzenlenen eğlence ya da toplantı için kullanılır: "anma gecesi", "mezuniyet gecesi". Zarf olarak "geceleyin" anlamı taşır: "Gece çalışıyor."
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Akşamdan sonra başlayan ve gün ağarıncaya kadar geçen zaman dilimi.
- Üç gecedir ki, o da doğru dürüst uyumamış, babasının odasında, çıkmanın geniş sedirinde uyku taklidi yaparak onlarla beraber hastayı beklemişti.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 16, Dergâh Yayınları
- 2.
Bu süre içindeki karanlık.
- 3.
Eğlence, anma vb. amaçlarla geceleyin düzenlenen toplantı.
- Bütün çalgıları, dansları, şarkıları ve bütün külfetleriyle o geceler geldi çattı.— Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- 4.
zarf
geceleyin
Dil bilgisi notu
- gece, iki heceli (ge·ce) bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: geceler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 4 anlam, 3 deyim, 6 atasözü ve 31 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi گیجه, Eski Anadolu Türkçesi, Eski Türkçe 𐰛𐰃𐰲𐰀 (𐰛iča).
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | gece | geceler |
| Belirtme | geceyi | geceleri |
| Yönelme | geceye | gecelere |
| Bulunma | gecede | gecelerde |
| Ayrılma | geceden | gecelerden |
| İlgi | gecenin | gecelerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | gecem | gecelerim |
| senin | gecen | gecelerin |
| onun | gecesi | geceleri |
| bizim | gecemiz | gecelerimiz |
| sizin | geceniz | geceleriniz |
| onların | gecesi | geceleri |
Deyimler (3)
- geceye kalmak
- geceyi gündüze katmak
- gecesini gündüzüne katmak
Atasözleri (6)
- ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma
- gece işi kör işi
- gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğü
- gündüz yağar gece açar, yıl bozgunluğu; kadın söyler erkek susar, ev bozgunluğu
- komşu boncuğunu çalan gece takınır
- köre şimdi gece demişler; ne zaman gündüzdü demiş
Birleşik ve türemiş sözcükler (31)
gece bekçisi, gece gösterimi, gecce gündüz, gece hayatı, gece işçiliği, gece kıyafeti, gecekondu, gece körlüğü, gece kulübü, gece kuşu, gece mavisi, gece öğretimi, gecesefası, gece uçuşu, gece yanığı, gece yarısı, gece yatısı, gece yayı, gecenin körü, yarı gece, ateş gecesi, Berat gecesi, cuma gecesi, donanma gecesi, Kadir gecesi, kandil gecesi, kına gecesi, Mevlit gecesi, Miraç gecesi, Regaip gecesi, sıra gecesi
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…