geçirmek
fiilge·çir·mek
Kelimeyi anlamak için
geçirmek, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “geçme işini yaptırmak, geçmesini sağlamak”. Bunun dışında 18 anlamı daha vardır; tıp ve ticaret alanlarında da kullanılır. Argoda da kullanılır. 8 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
geçme işini yaptırmak, geçmesini sağlamak
- 2.
bir şeyi bir yandan öbür yana götürmek
- Kalanımızı peşine takarak Murat Suyu'nun karşı kıyısına geçirdi.— K. Bilbaşar
- 3.
bir şeyi bir yerden başka yere taşımak, nakletmek
- Odanın eşyasını öbür odaya geçirmek.
- 4.
tespit etmek, yazmak, kaydetmek
- Dört dizelik şarkı sözünde "göz" sözcüğünü (biri Farsça dide olmak üzere) beş kez geçirmeyi nasıl başarmış Mehmet Hafid Bey?— Feyza HEPÇİLİNGİRLER, Türkçe Günlükleri, Varlık, 1420, 2026, 90
- 5.
bir şeyi kendisine ayrılmış olan yere yerleştirmek, takmak
- 6.
yola çıkan birini uğurlamaya gitmek, selametlemek, teşyi etmek
- Arkadaşımı geçirmeye gittim.
- 7.
bir süre yaşamak, oturmak, kalmak
- Oralarda geçirdiğim günleri daima bir endişe, bir nevi hüzün ile derhatır ediyorum.— H. S. Tanrıöver
- 8.
giymek, giyinmek
- şurda yeşil gözlü bir çocuk/nylon geçirmiş şapkasına— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 32, Ataç Kitabevi
- 9.
bir işi birden çok kişi üzerinde uygulamak
- Kılıçtan geçirmek. Dayaktan geçirmek.
- 10.
herhangi bir durumu yaşamış olmak
- Ne yapar ne eder, günde iki üç saatini at üstünde geçirirdi.— N. Cumalı
- 11.
etmek, yapmak
- 12.
tıp
hastalık bulaştırmak
- Nezleyi bana geçirdin.
- 13.
zaman harcamak
- Benim bu işlerle geçirecek vaktim yok.
- 14.
bir gereksinimi eldeki imkânla karşılamak
- 15.
tırnak veya diş benzeri sert vücut parçalarını birinin üzerine şiddetli biçimde temas ettirmek
- Gene de uzuyor öpüşme, gene de tırnaklarımı ensesine geçiriyorum.— Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 66, Everest Yayınları
- 16.
argo
vurmak
- Rahip kürsüden indi, kadınları ayırmak isterken bir yumruk da ona geçirdiler.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 45, Can Sanat Yayınları
- 17.
argoticaret
kötü mal satmak, alışverişte aldatmak
- 18.
argo
öğrencilerin gözünde öğretmenin öğrencileri sınavda zorlaması.
- 19.
argo
kötü söz söylemek
Dil bilgisi notu
- geçirmek, üç heceli (ge·çir·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “geçir-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: geçiriyor, geçirdi, geçirecek, geçirir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 19 anlam, 8 deyim ve 2 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | geçiriyorum | geçiriyorsun | geçiriyor | geçiriyoruz | geçiriyorsunuz | geçiriyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | geçirdim | geçirdin | geçirdi | geçirdik | geçirdiniz | geçirdiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | geçirmişim | geçirmişsin | geçirmiş | geçirmişiz | geçirmişsiniz | geçirmişler |
| Gelecek zaman | geçireceğim | geçireceksin | geçirecek | geçireceğiz | geçireceksiniz | geçirecekler |
| Geniş zaman | geçiririm | geçirirsin | geçirir | geçiririz | geçirirsiniz | geçirirler |
| İstek kipi | geçireyim | geçiresin | geçire | geçirelim | geçiresiniz | geçireler |
| Şart kipi | geçirsem | geçirsen | geçirse | geçirsek | geçirseniz | geçirseler |
| Gereklilik kipi | geçirmeliyim | geçirmelisin | geçirmeli | geçirmeliyiz | geçirmelisiniz | geçirmeliler |
| Emir kipi | – | geçir | geçirsin | – | geçirin | geçirsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | geçirmedim | geçirmedin | geçirmedi | geçirmedik | geçirmediniz | geçirmediler |
Deyimler (8)
Birleşik ve türemiş sözcükler (2)
kurşungeçirmez, görmüş geçirmiş
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…