gelmek
fiilgel·mek
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyin ya da kişinin konuşanın bulunduğu yere, bir noktaya doğru yaklaşıp ulaşmasıdır. Bu hareket somut olabilir ("eve gelmek", "misafirliğe gelmek") ya da soyut: bir düşünce "aklına gelir", bir taş "başına gelir", bir şey ortaya çıkıp doğar. Genellikle "bir yere" ya da "birine" yönelme ekiyle kullanılır; "-den gelmek" ise bir şeyin kaynağını gösterir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Ulaşmak, varmak
- Suat Bey hastalanmış, bir hafta evvel İstanbul'a gelmiş, sanatoryumdaymış, o da oraya gidiyordu.— Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 2022, 112, Dergâh Yayınları
- 2.
Bir yerden getirmek
- Adamı Ödemiş’ten aldım , her masrafını çektim.— Necati Cumalı
- 3.
Oturmaya, ziyarete gitmek
- 4.
İsabet etmek
- 5.
Varlığını sürdürmek, yaşamak, intikal etmek
- 6.
Ortaya çıkmak, doğmak.
- 7.
Belli bir zamana ulaşmak.
- Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığından emekliliği gelmişti.— Faruk EREM, Bir Ceza Avukatının Anıları, 1996, 15
- 8.
Kadar olmak.
- 9.
Çıkmak, yönelmek.
- 10.
İzlemek, takip etmek.
- 11.
Bir yerden alınıp bir yere ulaştırılmak.
- 12.
Katılmak, eklenmek
- 13.
türemek
- Öte yandan o "garip"in nasıl çatıldığı da önemli. Garip zaten etimolojik olarak dışarıya, dışarılıya işaret eder, tıpkı strange ya da bu İngilizce kelimenin geldiği Fransızca ètrange gibi (ki o da Latince extraneus'tan gelir.)— Kutlukhan KUTLU, Tolkien'de Yolun Yücelikleri ve İncelikleri, Notos, 105, 2025, 40
- 14.
Daha önce üzerinde durulmuş olan bir konuya yeniden dönmek
- 15.
Sonuç çıkmak.
- 16.
Dayanmak, tahammül etmek.
- 17.
Kendine yapılan herhangi bir davranış veya durumu iyi karşılamak
- Bizim baştan savma işe bilirsin.— Refik Halit Karay
- Kadri o adamlardandır ki iyi davranmaya, yüz vermeye .— Memduh Şevket Esendal
- 18.
Bir şeye sonradan inanmak, doğruluğuna hak vermek, eğilim göstermek, kabul etmek
- 19.
Etkisini herhangi bir biçimde göstermek.
- 20.
Kazanılmak, sağlanılmak
- "Allah sağlık versin cümlemize, para bir biçimde geliyor."— Emrah POLAT, Alocu Tilki'nin Serencamı, 2014, 91, İletişim Yayınları
- 21.
uymak
- 22.
Olmak, bir şeye uğramak
- 23.
Özellikle sıvı nitelikli şeylerin akması.
- Penisinin büyüklüğüyle övünen erkekleri fazla sevmem. Ancak gelmesini geciktirebiliyorsa hoşlanırım.— Mehtap KANDEMİR, Komple Muamele, 2000, 108, Parantez Yayınları
- 24.
Düşmek, rast gelmek
- 25.
Görünmek, sanılmak
- Baygın da olsa yabancı bir kadını böyle kucağında tutmak ona pek ayıp bir şey gibi .— Haldun Taner
- 26.
kabaargokaba
Orgazm olmak, boşalmak.
Cinsel bağlamda orgazm olmayı anlatan argo bir kullanımdır. Müstehcen sayılır.
- Sözcüğün cinsel anlamı argo ve müstehcen kabul edilir.
Dil bilgisi notu
- gelmek, iki heceli (gel·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “gel-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: geliyor, geldi, gelecek, gelir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 26 anlam ve 15 deyim bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi گلمك (gelmek) sözcüğünden devralındı.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | geliyorum | geliyorsun | geliyor | geliyoruz | geliyorsunuz | geliyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | geldim | geldin | geldi | geldik | geldiniz | geldiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | gelmişim | gelmişsin | gelmiş | gelmişiz | gelmişsiniz | gelmişler |
| Gelecek zaman | geleceğim | geleceksin | gelecek | geleceğiz | geleceksiniz | gelecekler |
| Geniş zaman | gelirim | gelirsin | gelir | geliriz | gelirsiniz | gelirler |
| İstek kipi | geleyim | gelesin | gele | gelelim | gelesiniz | geleler |
| Şart kipi | gelsem | gelsen | gelse | gelsek | gelseniz | gelseler |
| Gereklilik kipi | gelmeliyim | gelmelisin | gelmeli | gelmeliyiz | gelmelisiniz | gelmeliler |
| Emir kipi | – | gel | gelsin | – | gelin | gelsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | gelmedim | gelmedin | gelmedi | gelmedik | gelmediniz | gelmediler |
Deyimler (15)
- acı gelmek
- ak sakaldan yok sakala gelmek
- aklı başına gelmek
- Azrail ile burun buruna gelmek
- Azraille burun buruna gelmek
- biçime gelmek
- canı burnuna gelmek
- çorap söküğü gibi gelmek
- dize gelmek
- eğrisi doğrusuna gelmek
- gibi gelmek
- meydana gelmek
- şekle gelmek
- üstesinden gelmek
- üstün gelmek
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…