gömlek
isimgöm·lek
Kelimeyi anlamak için
Temel anlamı, vücudun üst kısmına giyilen yakalı, kollu giysidir. Bu "üstü saran kat" fikrinden kadın iç çamaşırı, kitap kapağına geçirilen kılıf ve lambanın amyant örtüsü anlamları türer. Evrak konan karton dosya da "gömlek" adını alır. Mecazda bir kuşak, bir aşama anlamında da kullanılır: "birkaç gömlek üstün olmak".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Vücudun üst kısmına giyilen kollu veya yarım kollu, yakalı giysi; işlik
- Sarı zeminli, kırmızı çiçekli gömleğinin yalnız boğazına tesadüf eden düğmesi ilikli, ötekiler açıktı.— Sait Faik Abasıyanık
- 2.
Kadınların giydikleri ince kumaştan yapılmış kolsuz, yakasız iç çamaşırı;, kombinezon
- 3.
Vücudun üst kısmına giyilen iç çamaşırı
- Don ve gömleği ile fırlamış erkekler kapıların önlerinde giyiniyorlardı.— Ahmed Hamdi Tanpınar
- 4.
Kitap kapağına geçirilen kap, kılıf
- İplik dikiş, karton kapak ve beş renkli kuşe gömlek içinde çıkacak olan ... kitaplığımızın en değerli eserleri arasında yer alacaktır.— Yusuf Ziya Ortaç
- 5.
Beyaz ışık sağlamak için lambanın üzerine geçirilen amyanttan kılıf.
- 6.
İçine evrak konan kalın kâğıttan kitap kabı şeklinde kap, dosya kartonu.
- Barış o gün derslerinde kullandığı gömlek dosyadan filozofların resimlerine bakarak konuşuyordu!— Cantürk COŞKUN, Minnettar, Türk Dili, 892, 103
- 7.
hayvan bilimi
Memeli hayvanlarda bağırsakları dıştan saran yağlı zar
- 8.
(mecaz) Göbek, batın
- İki gömlek yukarı dedesi filancadır.
- 9.
Basamak, kat, derece
- İki pehlivan yenişememiştir ama Aliço'nun bir gömlek üstün olduğu iyice belirlenmiştir.— Salah Birsel
- 10.
Lüks lambasının fanus içindekie borusuna takılan hassas malzeme
Dil bilgisi notu
- gömlek, iki heceli (göm·lek) bir isimdir.
- Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: gömleği, gömleğe.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: gömlekler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam, 14 deyim ve 3 atasözü bulunur.
Köken
Eski Türkçe köŋlek (köŋlek, “göğüslük, gömlek”) sözcüğünden. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe köŋül (köŋül, “göğüs”) sözcüğünden +Ak (+Ak) ekiyle türetilmiştir.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | gömlek | gömlekler |
| Belirtme | gömleği | gömlekleri |
| Yönelme | gömleğe | gömleklere |
| Bulunma | gömlekte | gömleklerde |
| Ayrılma | gömlekten | gömleklerden |
| İlgi | gömleğin | gömleklerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | gömleğim | gömleklerim |
| senin | gömleğin | gömleklerin |
| onun | gömleği | gömlekleri |
| bizim | gömleğimiz | gömleklerimiz |
| sizin | gömleğiniz | gömlekleriniz |
| onların | gömleği | gömlekleri |
Deyimler (14)
- al gömlek
- bir don bir gömlek kalmak
- don gömlek
- gömlek değiştirir gibi değiştirmek
- gömlek değiştirmek
- gömlek açımı
- gömlek değişimi
- gömlek eskitmek
- gömlek eşi
- gömlek kaplama
- güvül gömlek
- iç gömleği
- silindir gömleği
- yaş gömlek
Atasözleri (3)
- al gömlek gizlenemez
- allı yelek, pullu yelek; gömlek yok canfes neye gerek?
- el üstünde gömlek eskimez
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…