göz

isim

Kelimeyi anlamak için

Temel anlamı görme organıdır; deyimlerde görme ve bakmayı temsil eder: "göz atmak", "gözü kalmak". Bakış, görüş anlamında da kullanılır. Bir bölmeyi, gözeneği ya da boşluğu anlatır: "çekmecenin gözü", "evin bir gözü". Suyun topraktan çıktığı kaynak da "göz" adıyla anılır.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

1.
Görme organı.
- Gözü iki numara miyop.
2.
Bazı deyimlerde, görme ve bakma.
3.
Oda
4.
Bakış, görüş
5.
coğrafya
suyun topraktan kaynadığı yer.
- Asıl felaket bu pınara sırt çevirmek, bu pınarın gözlerine taş tıkamak değil de ne olurdu?— T. Buğra
6.
boşluk, delik
- Köprünün gözleri karış karış kazılmıştır.— S. F. Abasıyanık
7.
Çekmece
- Boş kaldığı zamanlarda masanın gözünü açıp, oradan dışarıya çıkarmadan, dalgın dalgın kitap okuduğunu görmüş ve bir gün: «Nedir o, Raif Bey?» diye sormuştum.— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 14, Remzi Kitabevi
8.
Terazi kefesi
9.
Nazar
10.
Sevgi, ilgi, gönül bağlantısı.
11.
bitki bilimi
Ağacın tomurcuk veren yerlerinden her biri.
12.
bölüm, hane
- Dama tahtasında altmış dört göz vardır.
13.
tıp
bazı yaraların uç bölümü
- Çıbanın gözü kocaman olmuştu.
14.
fişeğin bir parçası
- Sıkının bir gözüne barutu koydu, semerci keçesini harbiyle iyice üzerine sıkıştırdı, sekiz şevrotin üzerine de tapa, sırtlanların kaçtığı yere doğru gelişi güzel son bir kez ateş etti.— Hüseyin Emin YENER, Urla Cennet İken, 2022, 17, Moyes Yayıncılık

Dil bilgisi notu

göz, tek heceli bir isimdir.
Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: gözler.
Sözlükte bu maddeye bağlı 14 anlam, 150 deyim, 11 atasözü ve 116 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi گوز (göz) sözcüğünden devralındı.

Hâl ve iyelik çekimi

Göster

Hâl çekimi
Hâl	Tekil	Çoğul
Yalın	göz	gözler
Belirtme	gözü	gözleri
Yönelme	göze	gözlere
Bulunma	gözde	gözlerde
Ayrılma	gözden	gözlerden
İlgi	gözün	gözlerin

İyelik ekleriyle
Kişi	Tekil	Çoğul
benim	gözüm	gözlerim
senin	gözün	gözlerin
onun	gözü	gözleri
bizim	gözümüz	gözlerimiz
sizin	gözünüz	gözleriniz
onların	gözü	gözleri

Deyimler (150)

Tümünü göster (150)

göz açtırmamak
göz alabildiğine
göz ardı etmek
göz atmak
göz bayılmak
göz belertmek
göz berraklaşmak
göz bitirmek
göz boyamak
göz çakmak çakmak
göz çivilenmek
göz çukura gitmek
göz çukura kaçmak
göz değmek
göz devirmek
göz dikmek
göz doldurmak
göz doyurmak
göz dönmek
göz dönesi
göz duman kaplamak
göz dumanlanmak
göz dünyayı görmemek
göz düğümlenmek
göz düşmek
göz fal taşı gibi açmak
göz fıldır fıldır etmek
göz fıldır fıldır olmak
göz gibi bakmak
göz gitmek
göz gönlü açılmak
göz görmek
göz görmemek
göz göz değil
göz hiçbir şey görmemek
göz içi gülmek
göz içine kadar kızarmak
göz içirmek
göz inanamamak
göz ilişmek
göz ısırmak
göz kaş süzmek
göz kamaşmak
göz kamaştırmak
göz kan bürümek
göz kan çanağına dönmek
göz kanlanmak
göz kararmak
göz karasu inmek
göz kaçırmak
göz kaymak
göz kesilmek
göz kestirmek
göz kızmak
göz kin bürümek
göz korkmak
göz koymak
göz kulak olmak
göz kuyruğuyla bakmak
göz kırpmadan
göz kırpmak
göz kırpmamak
göz nemlenmek
göz okşamak
göz oymak
göz parlamak
göz perde kalkmak
göz sevdalı bürümek
göz sevdiğim
göz seveyim
göz sokmak
göz sulanmak
göz süzmek
göz süzülmek
göz şıldır şıldır dönmek
göz şimşek çakmak
göz şimşeklenmek
göz takılıp kalmak
göz tanede olan kuşun ayağı tuzaktan kurtulmaz
göz tartmak
göz toprak doyursun
göz toprağa bakmak
göz tutmamak
göz ucuyla bakmak
göz ucuyla görmek
göz ucuyla süzmek
göz uyku girmemek
göz uyku tutmamak
göz üstünde kalmak
göz üstünden ayırmamak
göz velfecri okumak
göz yaşarmak
göz yememek
göz yıldırmak
göz yummak
göz yummamak
göz yuvalarından fırlamak
gözüm
gözünün bebeği gibi sevmek
gözünün çapağını silmeden
gözünün feri sönmek
gözünün içine baka baka
gözünün içine bakmak
gözünün kuyruğuyla bakmak
gözünün önünden ayırmamak
gözünün önüne gelmek
gözünün önünü görmemek
gözünün ucuyla bakmak
gözü akmak
gözü alışmak
gözü almamak
gözü arkada kalmak
gözü açılmak
gözü ayırmamak
gözü bağlamak
gözü batmak
gözü bayıltmak
gözü büyümek
gözü büyütmek
gözü çarpmak
gözü çıkarmak
gözü çıkasıca
gözü dalmak
gözü değmek
gözü diken olmak
gözü dizine dursun
gözü doymak
gözü doyurmak
gözü dört açmak
gözü düşmek
gözü görmek
gözü görmemek
gözü göz değil
gözü hırs bürümek

Atasözleri (11)

gözden ırak olan gönülden de ırak olur
göz gördüğünü ister
göz göre göre
göz görmeyince gönül katlanır
göze yasak olmaz
gözüm çıksın
gözün görsün
gözün aydın!
göz var, izan var
gözü kör olsun
gözü tanede olan kuşun ayağı tuzaktan kurtulmaz

Birleşik ve türemiş sözcükler (116)

açgöz, açıkgöz, altıngöz, aynagöz, balıkgözü, bu gözle, cam göz, camgöz, cingöz, çakır göz, çekik göz, çıplak gözle, devegözü, dört göz, eski göz ağrısı, göz açıklığı, göz akı, göz alıcı, göz altı, göz aşısı, göz aşinalığı, göz bağı, göz bağıcı, göz bankası, göz banyosu, göz bebeği, göz bilimi, göz boncuğu, göz çukuru, gözdağı, gözdemiri, göz dikeği, göz dişi, göz doktoru, göz emeği, göz erimi, göz etçiği, göze göz, gözevi, göz göz, göz göze, göz hakkı, göz hapsi, göz kadehi, göz kamaştırıcı, göz kapağı, göz kararı, göz kesesi, göz kuruluğu, göz memesi, göz merceği, göz nuru, göz önü, göz pencere, göz pınarı, göz sevdası, göz taşı, gözyaşı, göz yoklaması, göz yordamıyla, göz yuvarı, göz yuvası, göz zarı yangısı, gözaltı, gözümün nuru, gözü aç, gözü açık, gözü bağlı, gözü dışarıda, gözü doymaz, gözü gönlü tok, gözü kapalı, gözü kara, gözü keskin, gözü pek, gözü sulu, gözü tok, gözü yolda, gözü yüksekte, gümüş göz, gündüz gözüyle, halkalı gözler, horozgözü, ilk göz ağrısı, karagöz, Karagöz, kartalgözü, kedigözü, kem göz, kemer gözü, kene göz, koltuk gözü, koyungözü, kötü göz, kuşgözü, lokma göz, malın gözü, mandagözü, mühür göz, öküzgözü, palamar gözü, paragöz, patlak göz, petek göz, sarıgöz, sığırgözü, sulu göz, süzgün göz, tepegöz, tepegözler, torpido gözü, turnagözü, tütsü gözü, uyur göz, yalıngöz, yüz göz

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…