hâkim
isimhâ·kim/haː.ˈcim/
Kelimeyi anlamak için
hâkim, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “millet adına yargı yetkisini kullanarak kanuna muhalif davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde kanunnu yerine getirmekle, adalati gerçekleştirmekle görevli kişi, yargıç”. Bunun dışında 5 anlamı daha vardır. 5 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
hukuk
millet adına yargı yetkisini kullanarak kanuna muhalif davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde kanunnu yerine getirmekle, adalati gerçekleştirmekle görevli kişi, yargıç
- Bir hâkimin çok ciddî, bir satıcının çok mültefit, bir askerin çok otoriter olması meslekleri icabıdır.— M. Kaplan
- 2.
sıfat
baskın
- 3.
sıfat
başta gelen, başta olan, baskın çıkan
- Şimdi devlete hâkim olanlar, sosyal ve askerî reformlardan en fazla rahatsızlık duyanlar ve başta yeniçerilerle, bunlara organik olarak bağlı bulunan kesimlerdi.— Cemil Öztürk
- 4.
sıfat
duygu, davranış, his v.s.'yi iradesiyle denetleyebilen
- Bir kere sinirlerine bu kadar hâkim oyuncu görmedim.— Haldun Taner
- 5.
sıfat
emrini, sözünü geçiren geçiren,hâkimiyetini yürüten, egemen
- Arkasında yavaş fakat çok hâkim bir ses işitmişti.— Aka Gündüz
- 6.
sıfat
yüksekten bir yeri bütün olarak gören
- Denize hâkim bir köşk o tepedeydi.
- Tavuk kümesleri, kuş kafesleri ve denize hâkim piknik yerleriyle tam bir doğa harikası.— Nazmi Öner
Dil bilgisi notu
- hâkim, iki heceli (hâ·kim) bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: hâkimler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 6 anlam ve 5 deyim bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi حاكم, Arapça حَاكِمْ (ḥākim).
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | hâkim | hâkimler |
| Belirtme | hâkimi | hâkimleri |
| Yönelme | hâkime | hâkimlere |
| Bulunma | hâkimde | hâkimlerde |
| Ayrılma | hâkimden | hâkimlerden |
| İlgi | hâkimin | hâkimlerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | hâkimim | hâkimlerim |
| senin | hâkimin | hâkimlerin |
| onun | hâkimi | hâkimleri |
| bizim | hâkimimiz | hâkimlerimiz |
| sizin | hâkiminiz | hâkimleriniz |
| onların | hâkimi | hâkimleri |
Deyimler (5)
- hâkim olduğu
- hâkim olma
- sorgu hâkimi
- hâkim rüzgâr
- hâkim-i mutlak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…