hâl
isim/ˈhɑɫ/
Kelimeyi anlamak için
hâl, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı vasıfların hepsi”. Bunun dışında 6 anlamı daha vardır; kısa biçim ve dil bilgisi alanlarında da kullanılır. Bazı anlamları artık pek kullanılmamaktadır. 47 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı vasıfların hepsi
- Herkes hâline göre bir hediye verdi.— H. R. Gürpınar
- 2.
dert, kötü durum, sıkıntı
- Zavallının başına ne hâller geldi.
- 3.
güç, kuvvet, takat
- Şimdi gezmeye çıkacak hâlim yok.
- 4.
tavır, tutum
- Bambaşka bir hâliniz vardır sizin. Merhametli bir insan olduğunuz bellidir.— O. Rifat
- 5.
kısa biçimdil bilgisi
ismin hâli kavramının kısa şekli
- 6.
dil bilgisi
şimdiki zaman, içinde yaşanılan zaman
- Hâl dediğimiz şey yarından sonra mâzì olacaktır.— Y. K. Beyatlı
- 7.
eskimiş
içinde yaşanılan anda sahip olunan şartlar
Dil bilgisi notu
- hâl, tek heceli bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: hâller.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 7 anlam, 47 deyim ve 14 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi حال (hâl), o da Arapça حَال (ḥāl) kelimesinden gelmektedir.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | hâl | hâller |
| Belirtme | hâlli | hâlleri |
| Yönelme | hâlle | hâllere |
| Bulunma | hâlde | hâllerde |
| Ayrılma | hâlden | hâllerden |
| İlgi | hâllin | hâllerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | hâllim | hâllerim |
| senin | hâllin | hâllerin |
| onun | hâlli | hâlleri |
| bizim | hâllimiz | hâllerimiz |
| sizin | hâlliniz | hâlleriniz |
| onların | hâlli | hâlleri |
Deyimler (47)
- aksi hâlde
- belirtme hâli
- bulunma hâli
- çıkma hâli
- fena hâlde
- fevkalade hâl
- hâl almak
- hâl değişimi
- hâl dili
- hâl eki
- hâl hâlin yoldaşıdır
- hâl hatır sormak
- hâl tercümesi
- hâl ulacı
- hâlden anlamak
- hâle yola koymak
Tümünü göster (47)Daha az göster
- hâli duman olmak
- hâli harap olmak
- hâli kalmak
- hâli tavrı yerinde olmak
- hâli vakti yerinde olmak
- hâli üzere
- hâlini almak
- hâline bakmak
- hâline gelmek
- hâline köpekler bile güler
- her hâlükârda
- insan hâli
- insanlık hâli
- isim hâli
- ismin hâli
- iyi hâl
- kendi hâlinde
- keyif hâli
- koro hâlinde
- medenî hâl
- nez hâli
- o hâlde
- olağanüstü hâl
- orta hâlli
- seferî hâl
- şu hâlde
- tamlayan hâli
- vasıta hâli
- yalın hâl
- yönelme hâli
- yükleme hâli
Birleşik ve türemiş sözcükler (14)
arzuhâl, behemehâl, hâlken, hâlle, hâlli, hâlihazır, hâlse, hâlsiz, hasbihâl, herhâlde, hüsnühâl, ilmihâl, lisanıhâl, tercümeihâl
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…