iğne
isimiğ·ne/iː.ˈne/
Kelimeyi anlamak için
Temel anlamı, bir ucunda iplik deliği bulunan ince, sivri dikiş aracıdır. İncelik ve sivrilik fikrinden arının, akrebin sokma organı, iki şeyi birbirine tutturan çengelli iğne ve yakaya takılan süs iğnesi anlamları doğar. Bazı aletlerin sivri uçlu parçalarına da "iğne" denir: "pusula iğnesi". Günlük dilde enjeksiyon anlamında da kullanılır: "iğne olmak".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
dikiş dikmeye yarayan, ince, ucu sivri, bir ucunda iplik geçecek deliği bulunan çelik araç
- "Nasıl olduğunu bir göster de usta olduğunu biz de görelim", diyerek misafirin eline, iplik geçirdiği iğneyi tutuşturuverirmiş.— Sâmiha Ayverdi
- 2.
bazı böceklerin kendilerini savunmak için kullandıkları organ
- Akrep iğnesi. Arı iğnesi.
- 3.
İki şeyi birbirine tutturmaya yarar ince, uzun, ucu sivri, metal araç
- Çengelli iğne. Toplu iğne.
- 4.
Genellikle kadınların süs olarak elbiselerinin göğüs, yaka v.s. yerlerine taktıkları süs eşyası
- 5.
toplu iğnenin süs olarak kullanılan, iri başlı, renkli türü
- 6.
bazı araçların ucu sivri parçaları
- Pusula iğnesi.
- 7.
oltanın ucundaki küçük çengel.
- Stelyanos yarın balığa gidecekti. Çaparının hindi tüylerini düzeltiyor; kopmuş, çürümüş misinaları tamir ediyor, paslı iğneleri değiştiriyordu.— Sait Faik Abasıyanık, Stelyanos Hrisopulos Gemisi, Varlık, 61, 1936
- 8.
bitki bilimi
bitkilerde yumurtacıkla tepecik arasındaki sapçık
- 9.
tıp
kas veya damar yoluyla vücuda sıvı bir ilacı basınçla vermek amacıyla enjektör ucuna takılan, boru şeklinde, ucu keskin metal araç, enjektjör
- 10.
mecaz
Dokunaklı söz
- 11.
mecaz
Hiç yoksa, çok küçük miktarda
- Sinemacıların bıraktığı paradan Şükran'a iğne bile almadığını hatırladı.— Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, 2014, 163, Can Sanat Yayınları
Dil bilgisi notu
- iğne, iki heceli (iğ·ne) bir isimdir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 11 anlam, 3 deyim ve 11 atasözü bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi ایگنه (iğne) sözcüğünden devralındı, Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (yigne).
Deyimler (3)
Atasözleri (11)
- eski kaçmış; iğne iplik geri getirmiş
- terziye göç demişler, iğnem başımda demiş
- iğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır
- iğne atsan yere düşmez
- iğne yutmuş maymuna dönmek
- bir iğne bir iplik kalmak
- iğne yutmuş ite dönmek
- önce iğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele
- samanlıkta iğne aramak
- iğne üstünde oturmak
- iğne ile kuyu kazmak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…