iş
isim/ˈiʃ/
Kelimeyi anlamak için
iş, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “Bir sonuç elde etmek, herhangi bir şey ortaya koymak için güç harcayarak yapılan etkinlik, çalışma”. Bunun dışında 20 anlamı daha vardır; fizik alanlarında da kullanılır. Mecaz anlamda da kullanılır. 138 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Bir sonuç elde etmek, herhangi bir şey ortaya koymak için güç harcayarak yapılan etkinlik, çalışma.
- Bu iş bittikten sonra hocanın çehresi ve sesi gene bir anda tatlılaştı, şoföre ‘çek evladım’ dedi.— Reşat Nuri Güntekin
- 2.
Bir değer yaratan emek.
- 3.
Birinden istenen hizmet veya birine verilen görev.
- Şimdi Mısır'a memuru olduğum bankanın bir işi için geldim.— Ömer Seyfettin
- 4.
Sanayi, ticaret, tarım, maliye vb. alanlara ilişkin ekonomik etkinliklerin bütünü.
- Gece 12'den sonra bizim lokantada iş bitiyor zaten.— Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, 1997, 63, Hiç Yayınları
- 5.
Kamu yararına yapılan işler.
- 6.
Herhangi bir yere düzen verici, günlük yaşayışı sağlayıcı her türlü çalışma.
- 7.
Geçim sağlamak için herhangi bir alanda yapılan çalışma, meslek.
- Sonunda bir iş buldum.— Sait Faik Abasıyanık
- 8.
Ticari anlaşma.
- 9.
Herhangi bir maksatla kurulan düzen.
- İşlerini bırakmışlar, dükkânlarını kapamışlar, akın akın şehri terk edip gidiyorlardı.— Yakup Kadri Karaosmanoğlu
- 10.
Bazı deyimlerde "yarar, çıkar" anlamında kullanılan bir söz.
- 11.
Yapılan şey, davranış.
- 12.
Nakış, örgü, makrome gibi elde yapılan şey
- Komşu kadın elindeki işini dizine bırakıp geline döndü.— Memduh Şevket Esendal
- 13.
Emek, işçilik, ustalık.
- 14.
Bir kimsenin uğraştığı, yerine getirmeye çalıştığı şey.
- 15.
Bir kimseye özgü olan görüş, anlayış.
- 16.
Başarılı çalışma yapma yeteneği .
- Demek bende daha iş varmış ki ilin öğretmeni seçtiler.— Muzaffer İzgü
- 17.
Üzerinde çalışılan veya bir çalışma sonucunda ortaya çıkan şey.
- (Hapishane işi boncuklu, üzerinde de "tavşan" yazıyordu.)— Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, 1997, 61, Hiç Yayınları
- 18.
mecaz
Bir sonuca bağlanması, çözülmesi gerekli sorun.
- Etrafın gülüşmeleri arasında iş anlaşıldı.— Hüseyin Cahit Yalçın
- 19.
mecaz
Gizli neden veya maksat.
- Çoktandır köylünün şurada burada yayıp gezeceği ehemmiyetli bir iş, bir keramet gösterememişti.— Refik Halit Karay
- 20.
fizik
Bir kuvvetin uygulanma noktasını hareket ettirirken harcadığı güç.
- 21.
sıfat
-e bağlı olan, … ile ilgili olan.
Dil bilgisi notu
- iş, tek heceli bir isimdir.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: işler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 21 anlam, 130 deyim, 8 atasözü ve 70 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | iş | işler |
| Belirtme | işi | işleri |
| Yönelme | işe | işlere |
| Bulunma | işte | işlerde |
| Ayrılma | işten | işlerden |
| İlgi | işin | işlerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | işim | işlerim |
| senin | işin | işlerin |
| onun | işi | işleri |
| bizim | işimiz | işlerimiz |
| sizin | işiniz | işleriniz |
| onların | işi | işleri |
Deyimler (130)
- iş birinde bitmek
- iş birinden bitmek
- iş birine kalmak
- iş becermek
- işler becermek
- iş açmak
- iş almak
- iş amana binince kavga uzamaz
- iş anlatılıncaya kadar baş elden gider
- iş ayağa düşmek
- iş başa düşmek
- iş bırakmak
- iş bilenin, kılıç kuşananın
- iş bilmek
- iş bitirmek
- iş çatallanmak
Tümünü göster (130)Daha az göster
- iş çevirmek
- iş çığırından çıkmak
- iş çıkarmak
- iş dayıya düştü
- iş değil
- iş düşmemek
- birini işe almak
- işe bak!
- iş edinmek
- işe girişmek
- işe koyulmak
- işe girmek
- işe karışmak
- işe koşmak
- işe sarılmak
- birine iş etmek
- işe yaramak
- iş görmek
- iş göstermek
- işi ...-e dökmek
- işi ...-e vurmak
- işi bir şeye vurmak
- işi ahbaplığa dökmek
- işi aksi gitmek
- işi Allah'a kalmak
- işi anlamak
- işi azıtmak
- birinin işi başından aşmak
- birinin işi başından aşkın olmak
- işi bitmek
- işi bozmak
- işi bozulmak
- işi ciddiye almak
- işi çıkmak
- işi çiş etmek
- işi düşmek
- işi ileri götürmek
- işi iş, kaşığı gümüş
- işi iş olmak
- işi kotarmak
- iş inada binmek
- işin alayında olmak
- işin başı
- işinden olmak
- işin doğrusu
- işi ne?
- işine bak!
- işine gelmek
- işine göre
- işine hor bakan boynuna torba takar
- işine koyulmak
- işin fenası
- işin garibi
- işini bilmek
- birinin işini bitirmek
- işin içinde iş var
- işin içinden çıkamamak
- işin içinden çıkmak
- işin içinden sıyrılmak
- işin içyüzünü bilmek
- işini görmek
- işini kış tut da yaz çıkarsa bahtına
- işinin adamı
- işini uydurmak
- işini yoluna koymak
- işin kolayına kaçmak
- işin kötüsü
- işin kurdu
- işin kurdu olmak
- işin mi yok
- işin ortasını bulmak
- işin rengi değişmek
- iş insanın aynasıdır
- işin tuhafı
- işin ucu birine dokunmak
- işin üstesinden gelmek
- işin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol
- işi olmak
- işi pişirmek
- birinin işi rast gitmek
- işi resmiyete dökmek
- işi sağlama almak
- işi savsaklamak
- işi şakaya dökmek
- iş işlemek
- iş işten geçmek
- işi tatlıya bağlamak
- işi temizlemek
- işi uzatmak
- işi yokuşa sürmek
- işi yokuşa koşmak
- işi yoluna koymak
- işi yolunda gitmek
- işi yolunda olmak
- işi tıkırında gitmek
- işi tıkırında olmak
- iş karıştırmak
- iş ki
- işler açılmak
- işler arapsaçına dönmek
- iş mi?
- iş ola
- iş olacağına varır
- iş olsun diye
- iş sarpa sarmak
- iş şirazesinden çıkmak
- işten değil
- işten bile değil
- işten el çektirmek
- işten güçten vakit bulamamak
- iş tutmak
- iş vermek
- iş yapmak
- iş yok
Atasözleri (8)
Birleşik ve türemiş sözcükler (70)
iş adamı, iş akdi, iş alanı, işbaşı, iş bırakımı, iş bıraktırımı, iş bilimi, iş birliği, iş bölümü, iş donu, iş eri, iş gezisi, işgüder, iş gücü, iş güç, iş güçlüğü, iş günü, iş hacmi, iş hanı, iş hayatı, iş kadını, iş kazası, iş kolu, iş merkezi, iş önlüğü, iş saati, işsever, iş seyahati, iş sözleşmesi, işveren, iş yeri, işe uygun, işi duman, işi tıkırında, ağır iş, beyaz iş, bulaşık iş, çürük iş, götürü iş, ince iş, kârlı iş, acem işi, antep işi, antika işi, ayak işi, çocuk işi, el işi, erkek işi, ev işi, hamur işi, hesap işi, kalem işi, kavaf işi, mancınık işi, maraş işi, orak işi, orta işi, panç işi, sıra işi, şıpın işi, tarak işi, usta işi, dış işleri, diyanet işleri, iç işleri, öğrenci işleri, özlük işleri, su altı işleri, yazı işleri, zat işleri
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…