kaçmak
fiilkaç·mak/kɑt͡ʃ.ˈmɑk/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir tehlikeden ya da durumdan uzaklaşmak için hızla gitmektir: "polisten kaçmak", "evden kaçmak". Birinden kaçınmak, onunla karşılaşmamaya çalışmak da buradan gelir. Gazın, sıvının bulunduğu yerden sızması da "kaçmak"tır: "gaz kaçıyor". Uzaklaşılan şey "-den" ile, gidilen yer "-e" ile belirtilir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
Hızla koşup bir yere saklanmak.
- Bir tehlike sezdiğin anda hemen eve kaçarsın.— Hüseyin Rahmi Gürpınar
- 2.
Kişinin bulunduğu yeri kimseye haber vermeksizin terk etmesi.
- Silahını hatta başındaki şapkasını bırakıp kaçıyor.— Ruşen Eşref Ünaydın
- 3.
Bir kişiyle görüşmemeye, denk gelmemeye çabalamak.
- 4.
kaçınmak
- 5.
Gaz veya sıvı benzeri maddelerin bulunduğu kaptan dışarıya çıkması.
- 6.
İpi kopmak.
- 7.
girmek
- 8.
Bir yana doğru kaymak.
- 9.
Görünmeden gitmek.
- Belki sirayet eder diye korkacaklar ve kaçacaklar.— Burhan Felek
- 10.
Hızlı koşmak.
- Biletlerini memurun elinden kaptı, kaçar gibi gişeden uzaklaştı.— Necati Cumalı
- 11.
Yok olmak
- 12.
Benzemek, andırmak.
- 13.
Kaçgöçe uymak.
- Gelin bir evde kayınbabasından kaçar, güveyi, baldızının yüzünü tanımazdı.— Refik Halit Karay
- 14.
Kızın veya kadının, evlenmek amacıyla evini tek başına terk etmesi.
- "Elbet kaçardın. Zaten sen, kendi kalbinin iyiliğiyle her gün övünebilmek için benim gibi bir adama kaçtın.— Batuhan AŞIKTOPRAK, Kurdun Postu, 2019, 18, Varlık Yayınları
- 15.
Rengin ağarması.
- 16.
spor
Yarışçının diğerlerinden hızla ayrılıp arayı açması.
- 17.
spor
Futbol ve basketbolda engelleyen adamdan kurtulmak veya pas alabilmek için boş alana koşmak.
Dil bilgisi notu
- kaçmak, iki heceli (kaç·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “kaç-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: kaçıyor, kaçtı, kaçacak, kaçar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 17 anlam, 5 deyim ve 10 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Osmanlı Türkçesi قاچمق
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | kaçıyorum | kaçıyorsun | kaçıyor | kaçıyoruz | kaçıyorsunuz | kaçıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | kaçtım | kaçtın | kaçtı | kaçtık | kaçtınız | kaçtılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | kaçmışım | kaçmışsın | kaçmış | kaçmışız | kaçmışsınız | kaçmışlar |
| Gelecek zaman | kaçacağım | kaçacaksın | kaçacak | kaçacağız | kaçacaksınız | kaçacaklar |
| Geniş zaman | kaçarım | kaçarsın | kaçar | kaçarız | kaçarsınız | kaçarlar |
| İstek kipi | kaçayım | kaçasın | kaça | kaçalım | kaçasınız | kaçalar |
| Şart kipi | kaçsam | kaçsan | kaçsa | kaçsak | kaçsanız | kaçsalar |
| Gereklilik kipi | kaçmalıyım | kaçmalısın | kaçmalı | kaçmalıyız | kaçmalısınız | kaçmalılar |
| Emir kipi | – | kaç | kaçsın | – | kaçın | kaçsınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | kaçmadım | kaçmadın | kaçmadı | kaçmadık | kaçmadınız | kaçmadılar |
Deyimler (5)
Birleşik ve türemiş sözcükler (10)
kaçgöç, kapkaç, kaykaç, merkezkaç, verkaç, vurkaç, karakaçan, kulağakaçan, kaptıkaçtı, papazkaçtı
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…