İçeriğe geç
2Wsözlük

kaldırmak

fiilkal·dır·mak

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

"Kalkmak"ın ettirgenidir; temel fikir bir şeyi yerinden alıp yukarıya ya da başka bir yere götürmektir: "elini kaldırmak", "masadaki tabakları kaldırmak". Ürünü toplamak, ağır bir yükü taşıyabilmek de buradan gelir. Mecazda bir kuralı ya da kurumu yürürlükten çıkarmayı anlatır: "cezayı kaldırmak". Belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    bulunduğu yerden almak

    • Gülüşümü duyan bekçiler beni banktan kaldırdılar.— Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, 2020, 29, İletişim Yayınları
  2. 2.

    yukarı doğru hareket ettirmek

    • Küreği aldım, kazmaya başladım. Sargis'in kaplayacağı yeri kestirmeye çalışarak, düzlüğün ne sert ne de yumuşak yüzünü acele etmeden kaldırıp toprağı genişleyeceği hiza boyunca deştim.— Batuhan AŞIKTOPRAK, Kurdun Postu, 2019, 64, Varlık Yayınları
  3. 3.

    yükseltmek

    • Duvarı bir metre daha kaldırmalı.
  4. 4.

    ürün toplamak, taşımak

    • İki tarla ötede Çetecioğlu Mustafa, bu yıl mahsulünü kaldırdığı tarlayı nadas etmekle uğraşıyordu.— N. Nâzım
  5. 5.

    çekmek, taşımak

    • Bu araba bu yükü kaldırmaz.
  6. 6.

    bir kuruluşun çalışmasına son vermek, feshetmek, lağvetmek

    • Meclis ... olağanüstü hâli kaldırabilir.— Anayasa
  7. 7.

    hastayı hastaneye götürmek

    • Yarasının dikişleri koptu dün öğleden sonra, Fransız Hastanesine kaldırdılar.— A. Gündüz
  8. 8.

    tören yaparak ölüyü gömmek

  9. 9.

    toplamak

    • Anası, kardeşi ile hep beraber sofrayı kaldırdılar.— N. Cumalı
  10. 10.

    alıp başka yere götürmek.

    • 1943 yılı sonlarında Belediye Ragıpbey evini satın alarak hastahaneyi buraya kaldırdı ve şifa yurdu olması gerektiği halde bir ölüm döşeği olan ışıksız, nemli yapılardan kurtuldu.— Ekmel İZDEM, Dünkü - Bugünkü Akhisar, 1944, 73, Ülkü Basımevi
  11. 11.

    uyandırmak

    • Bir gece yanında mihman olduğum. Sabah oldu deyi kaldırdın beni.— Halk türküsü
  12. 12.

    piyasadan çekmek

    • İstifçilerin piyasadan kaldırdığı mallar.
  13. 13.

    elin ulaşamayacağı yere koymak, saklamak

    • Vazoyu ortadan kaldıralım, çocuğun eline geçmesin.
  14. 14.

    kaçırmak

    • Yakın köyden kaldırdığı bir yosmayı sarhoş etmekle meşguldü.— S. F. Abasıyanık
  15. 15.

    iyi etmek, iyileştirmek

    • Bu ilaç onu yataktan kaldırdı.
  16. 16.

    bir şeyden çokça satın almak

  17. 17.

    tayin etmek, atamak

    • Günün birinde bu müdürü başka, daha önemli bir yere kaldırdılar, buraya da bir başka müdür getirdiler.— M. Ş. Esendal
  18. 18.

    yok etmek, ortadan silmek

    • Yeryüzünden hayali kaldırın, dünya bir taş ve toprak yığınından ibaret kalır.— O. S. Orhon
  19. 19.

    uygun gelmek, yakışmak

    • Bu kumaş fazla süs kaldırmaz.
  20. 20.

    çalmak, aşırmak

Dil bilgisi notu

  • kaldırmak, üç heceli (kal·dır·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “kaldır-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: kaldırıyor, kaldırdı, kaldıracak, kaldırır.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 20 anlam ve 5 deyim bulunur.

Köken

Eski Türkçe Orta Türkçe [alfabe isteniyor] (kaldurmak, “kaldırmak”) fiilinden evrilmiştir. Bu fiil Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (kalımak, “kalkmak, sıçramak”) fiilinden Türkiye Türkçesi +tUr- ekiyle türetilmiştir.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamankaldırıyorumkaldırıyorsunkaldırıyorkaldırıyoruzkaldırıyorsunuzkaldırıyorlar
Görülen geçmiş zamankaldırdımkaldırdınkaldırdıkaldırdıkkaldırdınızkaldırdılar
Öğrenilen geçmiş zamankaldırmışımkaldırmışsınkaldırmışkaldırmışızkaldırmışsınızkaldırmışlar
Gelecek zamankaldıracağımkaldıracaksınkaldıracakkaldıracağızkaldıracaksınızkaldıracaklar
Geniş zamankaldırırımkaldırırsınkaldırırkaldırırızkaldırırsınızkaldırırlar
İstek kipikaldırayımkaldırasınkaldırakaldıralımkaldırasınızkaldıralar
Şart kipikaldırsamkaldırsankaldırsakaldırsakkaldırsanızkaldırsalar
Gereklilik kipikaldırmalıyımkaldırmalısınkaldırmalıkaldırmalıyızkaldırmalısınızkaldırmalılar
Emir kipi–kaldırkaldırsın–kaldırınkaldırsınlar
Olumsuz görülen geçmişkaldırmadımkaldırmadınkaldırmadıkaldırmadıkkaldırmadınızkaldırmadılar

Deyimler (5)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…