kesilmek
fiilke·sil·mek
Kelimeyi anlamak için
"Kesmek"in edilgen biçimidir; ilk anlamı kesme işine konu olmaktır: "ağaç kesildi". Mecazda bir akışın durması, sona ermesidir: "yağmur kesildi", "elektrik kesildi". Çok yorulup gücü tükenmeyi de anlatır: "yorgunluktan kesilmek". Sütün ekşimesi ve "buz kesilmek" gibi kalıplarda bir şeye dönüşmek de bu fiilin anlamları arasındadır.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
kesme işine konu olmak
- 2.
bitkin duruma gelmek, gücü, takati kalmamak, çok yorulmak
- Sonunda elleri, ayakları yorgunluktan kesilerek uzanıyorlardı yattıkları hasırlara.— N. Cumalı
- 3.
gibi olmak, benzemek, dönmek.
- Senelerden beri hizmetçinin, sütninenin türlü çeşidi ile uğraşa uğraşa insan sarrafı kesilmiş.— R. N. Güntekin
- 4.
süt ve ayran gibi gıda ürünün ekşimesi.
- 5.
dinmek
- Çakal sesleri hiç kesilmiyor, soğuk havayı elekten geçirip rüzgârla birlikte odanın içine üfürüyordu sanki.— Semih ÖZTÜRK, Önce Dağlar Kar Tutacak, 2018, 35, Varlık Yayınları
- 6.
sona ermek
- Tam umudumuz kesilecek gibi olup da epey üzüldükten sonra kapı tokmağı tak ederdi.— H. R. Gürpınar
- 7.
akmamak
- 8.
akımın gelmemesi
- Dışarıdan biri mi geldi de onları söndürdü yoksa şehir cereyanı mı kesilmiş— ? - R. N. Güntekin
- 9.
kendinden önceki kelimeyi "olmak" anlamıyla pekiştiren bir fiil
- Bu mesleği öğrenmenin iki yolu var: Bir, ustanın adeta gölgesi kesileceksin, iki müşterinin ruhundan anlayacaksın.— Feridun ANDAÇ, "Piç Osman" Efsanesi, Sözcükler, 115, 2025, 90
- 10.
bir olayın bitmesi veya ara verilmesi
- Okulda cumartesi günleri dersler saat kaçta kesiliyor— ? - A. Kutlu
- 11.
kendini herhangi bir şey gibi göstermek.
- Üçüncü gün sabahı, o bir kuzu oldu, ben bir iradeli aslan kesildim.— A. Gündüz
- 12.
tutulmak.
- 13.
makaslanmak
- 14.
durmak
- Muazzez cevap vermedi ve münakaşa kesildi.— P. Safa
- 15.
yoksun kalmak
- - R. N. Güntekin
- 16.
sünnet olmak
- Galip Baba, çeker gider diye çocuk kesilinceye dek böyle yapmayı uygun görmüştü.— M. İzgü
- 17.
çok beğenmek, çok hoşlanmak
- 18.
Demir yolu taşıtı tarafından çarpılarak ölmek.
- Kararmış traverslerin üzerinde seke seke, sohbetin derinliğinde dünyayı unutmuş yürüyorlarken dizel lokomotifin sesini duymamışlardı. Koca trenin sesi duyulmaz mı? (...) Son anda kendilerini kenara atıp kesilmekten kurtulmuşlardı.— Ethem Baran, Kırkikindiler Bittiğinde, 2026, 93, İletişim Yayınları
Dil bilgisi notu
- kesilmek, üç heceli (ke·sil·mek) bir fiildir.
- Fiil kökü “kesil-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: kesiliyor, kesildi, kesilecek, kesilir.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 18 anlam ve 7 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | kesiliyorum | kesiliyorsun | kesiliyor | kesiliyoruz | kesiliyorsunuz | kesiliyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | kesildim | kesildin | kesildi | kesildik | kesildiniz | kesildiler |
| Öğrenilen geçmiş zaman | kesilmişim | kesilmişsin | kesilmiş | kesilmişiz | kesilmişsiniz | kesilmişler |
| Gelecek zaman | kesileceğim | kesileceksin | kesilecek | kesileceğiz | kesileceksiniz | kesilecekler |
| Geniş zaman | kesilirim | kesilirsin | kesilir | kesiliriz | kesilirsiniz | kesilirler |
| İstek kipi | kesileyim | kesilesin | kesile | kesilelim | kesilesiniz | kesileler |
| Şart kipi | kesilsem | kesilsen | kesilse | kesilsek | kesilseniz | kesilseler |
| Gereklilik kipi | kesilmeliyim | kesilmelisin | kesilmeli | kesilmeliyiz | kesilmelisiniz | kesilmeliler |
| Emir kipi | – | kesil | kesilsin | – | kesilin | kesilsinler |
| Olumsuz görülen geçmiş | kesilmedim | kesilmedin | kesilmedi | kesilmedik | kesilmediniz | kesilmediler |
Deyimler (7)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…