İçeriğe geç
2Wsözlük

kesmek

fiil

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, keskin bir araçla bir bütünü bölüp ayırmaktır: "ekmek kesmek", "saç kesmek", "ağaç kesmek". Kesici aletle yaralamak ya da hayvanı boğazlamak da bu eylemin uzantısıdır. Mecazda bir akışı durdurmayı anlatır: "sözünü kesmek", "elektriği kesmek". "Bir şeyi kesmek" biçiminde, belirtme durumundaki nesneyle kullanılır.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    bıçak, makas ve benzeri bir araçla bir şeyi ikiye bölmek, parçalamak, doğramak

    • İpi kesmek.
  2. 2.

    dibinden ayırmak

    • Ağaçları kesmek. Dalları kesmek.
  3. 3.

    düzgün parçalara ayırmak

    • Eti kesmek. Patatesi kesmek.
  4. 4.

    kesici bir araçla yaralamak

    • Nasıl sol elimle sağ elimi kesip biçeceğim— ? - R. N. Güntekin
  5. 5.

    ucunu almak

    • Saç kesmek. Tırnak kesmek.
  6. 6.

    hayvanın başını gövdesinden ayırmak; boğazlamak

    • Koyun kesmek. Tavuk kesmek.
  7. 7.

    son vermek, gidermek.

    • Bu ilaç baş ağrısını keser.
  8. 8.

    ara vermek.

    • Bu üç zavallı bizden rahatsız oldular ve derslerini keserek çekildiler.— M. Ş. Esendal
  9. 9.

    bir şeyden yoksun bırakmak, vermemek.

    • Yardımı kestiler. Ücreti ödemeyince telefonu kestiler.
  10. 10.

    akımı durdurtmak.

    • Şimdi belediye ile anlaşamayan müteşebbis cereyanı kesmiş.— S. F. Abasıyanık
  11. 11.

    belirtmek, kararlaştırmak.

    • Gününü daha kesmedik.
  12. 12.

    verilecek şeyin bir bölümünü alıkoyup vermemek

    • Ücretinden beş lira kesmişler.
  13. 13.

    para basmak.

  14. 14.

    azaltmak, güçleştirmek.

    • Güneşi kesen yüksek apartmanların arasında dikkatsiz gözlerin kolaylıkla kaçırabileceği karanlık bir pasajı işaret edip yürümeye devam etti.— Kerem IŞIK, Öteki Dünya, 2025, 78, Yapı Kredi Yayınları
  15. 15.

    iskambil kâğıtlarında destenin üzerinden bir bölümünü kaldırıp öte yana koymak

  16. 16.

    geçişi önlemek

    • Yolu kesmek.
  17. 17.

    susmak

    • Kes artık yeter— !
  18. 18.

    hasta organı ameliyatla almak

  19. 19.

    bölmek, ayırmak

    • Bulvarı kesen küçük sokaklardan biri.
  20. 20.

    yazıyı, filmi kısaltmak

  21. 21.

    uydurmak, yalan söylemek

  22. 22.

    rüzgâr, soğuk vb. çok etkili olmak

    • Rüzgâr yüzümü kesiyor.
  23. 23.

    Bir rengin yayılması, bir renge bürünmek

    • Beyaza kesmiş kıvırcık saçları omuzlarına doğru iniyordu.— Ahmet BÜKE, İzmir Postası'nın Adamları, 2004, 63, Kanat Yayınları
    • Boğazından altı mora kesmiş. Zor nefes alıyor.— Semih ÖZTÜRK, Önce Dağlar Kar Tutacak, 2018, 30, Varlık Yayınları
    • Etraf kan içindeydi ve kan Minger taşları üzerinde tuhaf bir kırmızıya kesiyordu..— Orhan PAMUK, Veba Geceleri, 2021, 319
  24. 24.

    (mecaz) birini yermek, kötülemek

    • Hiç değil beni kesmeden edemez o.— O. Kemal
  25. 25.

    (mecaz) karşı cinsten birisini sürekli olarak süzmek, dikkatli bir biçimde bakmak

Dil bilgisi notu

  • Fiil kökü “kes-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: kesiyor, kesti, kesecek, keser.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 25 anlam ve 9 deyim bulunur.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamankesiyorumkesiyorsunkesiyorkesiyoruzkesiyorsunuzkesiyorlar
Görülen geçmiş zamankestimkestinkestikestikkestinizkestiler
Öğrenilen geçmiş zamankesmişimkesmişsinkesmişkesmişizkesmişsinizkesmişler
Gelecek zamankeseceğimkeseceksinkesecekkeseceğizkeseceksinizkesecekler
Geniş zamankeserimkesersinkeserkeserizkesersinizkeserler
İstek kipikeseyimkesesinkesekeselimkesesinizkeseler
Şart kipikessemkessenkessekessekkessenizkesseler
Gereklilik kipikesmeliyimkesmelisinkesmelikesmeliyizkesmelisinizkesmeliler
Emir kipi–keskessin–kesinkessinler
Olumsuz görülen geçmişkesmedimkesmedinkesmedikesmedikkesmedinizkesmediler

Deyimler (9)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…