kök
isim
Kelimeyi anlamak için
Temel anlamı, bitkiyi toprağa bağlayan ve besin emmesini sağlayan organdır. Buradan bir şeyin dip kısmı, temeli ve başlangıç noktası anlamları dallanır: "dişin kökü", "sorunun kökü". Bitki adedi için de kullanılır: "iki kök marul". Mecazda soy ve kaynak anlamı kazanır: "kökü Anadolu'ya dayanan bir aile". "Kök salmak" bir yere iyice yerleşmektir.
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
bitki bilimi
Bitkileri toprağa bağlayan, topraktaki besi maddelerini emmesine yarayan klorofilsiz bölüm.
- 2.
bitki bilimi
kök sap.
- 3.
Bazı şeylerde dip bölüm.
- 4.
Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane.
- 5.
mecaz
Dip, temel, esas.
- Ta gölden başlayan tipi ve fırtına Şebben'in sıcak evini kökünden sarsıyordu.— Halide Edip Adıvar
- 6.
mecaz
Bir şeyin başlangıç noktası.
- Ölenle, son zamanları gevşeyen, azalan fakat kökleri mazinin sağlamlığı içinde kalan eski bir aşinalığım vardı.— Abdülhak Şinasi Hisar
- 7.
mecaz
Bir kimseyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü.
- 8.
Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü.
- "Düğün", düğüm, düğme kelimeleriyle ilişkili olup, düğ, tüğ şeklinde Kâşgarlı Mahmut'un sözlüğünde yer alır. Tüg, "bağlamak" anlamında köktür.— Talat ÜLKER, Güzeller Bezenmiş Toya Gider, Türk Dili, 890, 2026, 83
- 9.
kimya
Olağan şartlarda çevresinden yalıtılamayan ancak birçok tepkimeyi nitelik değiştirmeden kalabilen atom kümesi.
- 10.
matematik
Denklemde bilinmeyenin yerine konulduğunda uygun düşen gerçek veya birleşik değer, (√).
- 11.
müzik
Sazı kurmaya yarayan burgu.
Dil bilgisi notu
- kök, tek heceli bir isimdir.
- Farsça kökenli bir kelimedir.
- Ek aldığında sondaki “k” ünsüzü yumuşamaz: kökü.
- Son hecesindeki ünlü ince olduğu için ince ünlülü ekler alır: kökler.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 11 anlam ve 10 deyim bulunur.
Köken
Farsça
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | kök | kökler |
| Belirtme | kökü | kökleri |
| Yönelme | köke | köklere |
| Bulunma | kökte | köklerde |
| Ayrılma | kökten | köklerden |
| İlgi | kökün | köklerin |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | köküm | köklerim |
| senin | kökün | köklerin |
| onun | kökü | kökleri |
| bizim | kökümüz | köklerimiz |
| sizin | kökünüz | kökleriniz |
| onların | kökü | kökleri |
Deyimler (10)
- kök almak
- kök salmak
- kök sökmek
- kök söktürmek
- kökü kazınmak
- kökü kurumak
- kökünden halletmek
- kökünden kazımak
- köküne kıran girmek
- kökünü kazımak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…