koymak
fiilkoy·mak/kojˈmak/
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyi belli bir yere yerleştirmektir: "kitabı rafa koymak". Bir şeye bir şey katmak ("çaya şeker koymak"), imza, tarih yazmak ve kural belirlemek de bu fikirden doğar: "yasak koymak". Birini bir işe yerleştirmek de "koymak"la anlatılır. Halk ağzında "bırakmak, izin vermek" anlamı da vardır. Kalıp: "bir şeyi bir yere koymak".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
bir şeyi bir yere bırakmak, belli bir yere yerleştirmek
- yorgun başını üşümüş yastığına koyuyor musun/uyuyor musun— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 68, Ataç Kitabevi
- 2.
bir kişiyi işe yerleştirmek, birine iş sağlamak
- 3.
Gitmesine engel olmamak, gitmesine izin vermek; bırakmak.
- İçeri kimseyi koymuyorlar.
- 4.
katmak, eklemek
- Mal üstüne mal koymak için içi giden bir kişidir.— Salâh Birsel
- 5.
İmza, tarih, adres yazmak.
- 6.
Uyulması gereken kuralları belirlemek, ortaya çıkarmak
- Orduda yaşayan manevi kuvveti de meydana koyuyor.— Ruşen Eşref Ünaydın
- 7.
Etkilemek, dokunmak.
- Kendisinden yakışıklı ve ünlü olan bir adam için terk edilmiş olmak koyuyor olmalı ona.— İnci Aral
- 8.
bir şey veya kimse için kullanmayı belirlemek, ayırmak.
- Giderlerini iki ay içinde yerine koydu.— Necati Cumalı
- 9.
bırakmak, terk etmek
- 10.
çay hazırlamak üzere su kaynatmak
- Apo, idare binasındaki küçük tüpe çay koymuştu.— Emrah POLAT, Köpek Adamlar, 2015, 28, İletişim Yayınları
- 11.
internet dilimeslek dili
Bir ağ sayfasına fotoğraf yüklemek
- Instagram'a her dakika yeni bir görüntü koyuyor.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 63, Can Sanat Yayınları
- 12.
argoargo
Birine vurmak, yumruk ya da tokat atmak; dövmek.
Argoda birine vurmak ya da birini dövmek anlamında kullanılır. Kaba argoda ayrıca cinsel ilişkiye girmek anlamı vardır ve pek çok küfrün temelini oluşturur; bu kullanım ağır derecede kabadır.
- Laf atınca adama bir tane koydu.
- 13.
kabaargokaba
Cinsel ilişkiye girmek; küfürlerde de bu anlamla geçer.
- Küfürlerin çoğu bu fiilden türetilir.
Dil bilgisi notu
- koymak, iki heceli (koy·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “koy-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: koyuyor, koydu, koyacak, koyar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 13 anlam ve 7 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | koyuyorum | koyuyorsun | koyuyor | koyuyoruz | koyuyorsunuz | koyuyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | koydum | koydun | koydu | koyduk | koydunuz | koydular |
| Öğrenilen geçmiş zaman | koymuşum | koymuşsun | koymuş | koymuşuz | koymuşsunuz | koymuşlar |
| Gelecek zaman | koyacağım | koyacaksın | koyacak | koyacağız | koyacaksınız | koyacaklar |
| Geniş zaman | koyarım | koyarsın | koyar | koyarız | koyarsınız | koyarlar |
| İstek kipi | koyayım | koyasın | koya | koyalım | koyasınız | koyalar |
| Şart kipi | koysam | koysan | koysa | koysak | koysanız | koysalar |
| Gereklilik kipi | koymalıyım | koymalısın | koymalı | koymalıyız | koymalısınız | koymalılar |
| Emir kipi | – | koy | koysun | – | koyun | koysunlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | koymadım | koymadın | koymadı | koymadık | koymadınız | koymadılar |
Deyimler (7)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…