İçeriğe geç
2Wsözlük

kurmak

fiilkur·mak

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, parçaları bir araya getirip işler bir bütün oluşturmaktır: "çadır kurmak", "masa kurmak". Saatin ya da oyuncağın zembereğini germek de "kurmak"tır. Büyük ölçekte bir şey kurmayı anlatır: "şirket kurmak", "düzen kurmak". Mecazda bir plan tasarlamayı ya da birini birine karşı doldurmayı da bildirir: "hayal kurmak".

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    Makine, cihaz, mobilya vb.ni oluşturan parçaları birleştirerek bütün durumuna getirmek; monte etmek.

    • Geniş çöl ufukları arasında çadırlarımızı kurduk.— F. R. Atay
  2. 2.

    hazırlamak

    • "Her sabah uyanır uyanmaz babamı öldürmesi için tanrıya yalvarırdım," diye anlatmış abime, Kiel'de kurdukları rakı sofralarının birinde.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 53, Can Sanat Yayınları
  3. 3.

    yaylı, zemberekli şeylerde yayı veya zembereği germek.

    • Çocukça bir sevinçle kurduğun çalar saatleri çalıp duruyor.— H. Taner
  4. 4.

    gereken şartları hazırlayıp kendi kendine olmaya bırakmak

    • Turşu kurmak.
  5. 5.

    etkisi ve önemi geniş şeyler meydana getirmek, tesis etmek

    • Dünyanın en büyük imparatorluklarını kuran kimlerdi— ? - O. S. Orhon
  6. 6.

    yapmak, inşa etmek

    • Bir fikrin peşine düştüğünüzde, tensel bir deneye giriştiğinizde, bir anlatı kurmak istediğinizde, o fikrin, deneyin, yaratma hevesinin gereksindiği ritme bağlı olarak görünürleşen sınırlar bunlar.— Taner GÜLEN, Uğraklar, Sözcükler, 117, 2025, 57
  7. 7.

    yapmak, oluşturmak

  8. 8.

    ticaret

    ortaklık sağlamak

  9. 9.

    belli bir işte beraber çalışacak kimseleri belirlemek

    • Teşkilatı ilçede sevilip sayılan bir avukat kurmuştu.— T. Buğra
  10. 10.

    bir araya getirmek, toplamak

    • Divan kurmak.
  11. 11.

    düşünmek

    • İyi olur, Makbule'yle arkadaşlık ederler diye kurmuştum kafamda ama kadın çok kıskançtı.— Eylem ATA GÜLEÇ, Yanımda Kal, 2024, 31, Yapı Kredi Yayınları
    • Yalnız hayalle geçiniyorum, ben yalnız hayal kuruyorum.— S. F. Abasıyanık
  12. 12.

    aklına koymak

    • O gitmeyi bir kez kurdu mu artık durmaz.
  13. 13.

    zihinde büyütmek

    • Bayram Ağa, uşakların söylediklerini kurdukça kurdu.— H. E. Adıvar
  14. 14.

    sağlamak, oluşturmak

    • Dostluk kurmak. İlişki kurmak.
  15. 15.

    (mecaz) Bir kimseyi dedikodu veya telkinlerle başkasına karşı öfkelendirmek

Dil bilgisi notu

  • kurmak, iki heceli (kur·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “kur-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: kuruyor, kurdu, kuracak, kurar.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 15 anlam ve 2 deyim bulunur.

Köken

Eski Türkçe kur (otk) (kur) sözcüğünden.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamankuruyorumkuruyorsunkuruyorkuruyoruzkuruyorsunuzkuruyorlar
Görülen geçmiş zamankurdumkurdunkurdukurdukkurdunuzkurdular
Öğrenilen geçmiş zamankurmuşumkurmuşsunkurmuşkurmuşuzkurmuşsunuzkurmuşlar
Gelecek zamankuracağımkuracaksınkuracakkuracağızkuracaksınızkuracaklar
Geniş zamankurarımkurarsınkurarkurarızkurarsınızkurarlar
İstek kipikurayımkurasınkurakuralımkurasınızkuralar
Şart kipikursamkursankursakursakkursanızkursalar
Gereklilik kipikurmalıyımkurmalısınkurmalıkurmalıyızkurmalısınızkurmalılar
Emir kipi–kurkursun–kurunkursunlar
Olumsuz görülen geçmişkurmadımkurmadınkurmadıkurmadıkkurmadınızkurmadılar

Deyimler (2)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…