okumak
fiilo·ku·mak/o.cu.ˈmac/
Kelimeyi anlamak için
okumak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir metni sadece harf ve işaretlere bakıp anlamak veya metni seslendirmek”. Bunun dışında 11 anlamı daha vardır. Mecaz anlamda, argoda ve bazı yörelerde da kullanılır. 5 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
Bir metni sadece harf ve işaretlere bakıp anlamak veya metni seslendirmek.
- Ama Süleyman bununla da kalmaz, başını kaldırır karşı dükkânların levhalarını birer kere daha okurdu: «Güneş Çayhanesi - Halit Balaban.»— Fahri ERDİNÇ, Acı Lokma, 2006, 192, Yordam Kitap
- 2.
Yazılmış bir metnin iletmek istediği şeyleri öğrenmek.
- üniversite kitaplığında büyük kitapların/bu sabah haydi hegel’i okuyorsun/st-simon’u yarın— Attilâ İlhan, Ben Sana Mecburum, 1960, 2, Ataç Kitabevi
- 3.
Bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek
- Aslına bakarsan severek okuduğum bir bölümdü Aktüerya Bilimleri.— Cem KALENDER, Klan, 2009, 129, Kavis Kitap
- 4.
Sesli olarak söylemek.
- Bir gün, akşamüzeri, masa lâmbasının ışığı altında, kendisine, Jacob Wassermann’m «Hiç öpülmemiş ağız» diye uzun bir hikâyesini okuyordum.— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 143, Remzi Kitabevi
- Atatürk, yeni devrimleri ve atılımları, en önemlisi büyük Nutuk'u bu Meclis'te okumuştur.— Şener METE, Dünün Ankara'sı, Türk Dili, 890, 2026, 69
- 5.
Şarkı, türkü vb.ni sesli olarak nağme ile söylemek.
- 6.
Bir şeyin anlamını çözmek
- 7.
Nazarı önlemek veya gidermek; bir hastanın iyi olmasını, bir işin çözülmesini sağlamak için bazı duaları usulüne göre söylemek.
- Boynundaki ipin ucunda asılı duran kara cevşeni çıkardı, üç kere öpüp alnına götürdü. Bir kez daha okumaya başladı.— Semih ÖZTÜRK, Önce Dağlar Kar Tutacak, 2018, 33, Varlık Yayınları
- 8.
mecaz
Bazı belirtilerle bir anlamı, gizli bir duyguyu anlamak, kavramak
- Yüzünü benden saklıyor. Niçin? Çehresinde, melalinde aşkının matemini okumayayım diye mi?— Ömer Seyfettin
- 9.
mecaz
Yazı dışındaki işaret ve izleri değerlendirerek çözmek, yorumlamak.
- 10.
argo
Sövmek, küfretmek.
- 11.
yöresel
Bir yere çağırmak, davet etmek; okuntu göndermek.
- 12.
argo
Anlatmak, ortaya dökmek
Dil bilgisi notu
- okumak, üç heceli (o·ku·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “oku-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: okuyor, okudu, okuyacak, okur.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 12 anlam ve 5 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | okuyorum | okuyorsun | okuyor | okuyoruz | okuyorsunuz | okuyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | okudum | okudun | okudu | okuduk | okudunuz | okudular |
| Öğrenilen geçmiş zaman | okumuşum | okumuşsun | okumuş | okumuşuz | okumuşsunuz | okumuşlar |
| Gelecek zaman | okuyacağım | okuyacaksın | okuyacak | okuyacağız | okuyacaksınız | okuyacaklar |
| Geniş zaman | okurum | okursun | okur | okuruz | okursunuz | okurlar |
| İstek kipi | okuyayım | okuyasın | okuya | okuyalım | okuyasınız | okuyalar |
| Şart kipi | okusam | okusan | okusa | okusak | okusanız | okusalar |
| Gereklilik kipi | okumalıyım | okumalısın | okumalı | okumalıyız | okumalısınız | okumalılar |
| Emir kipi | – | oku | okusun | – | okuyın | okusunlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | okumadım | okumadın | okumadı | okumadık | okumadınız | okumadılar |
Deyimler (5)
- ceddine okumak
- gazel okumak
- gözleri vel fecr okumak
- masal okumak
- rahmet okumak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…