İçeriğe geç
2Wsözlük

olmak

fiilol·mak/oɫ.ˈmac/

+ Anlam öner

Kelimeyi anlamak için

Türkçenin en temel fiillerinden biridir; çekirdek fikri var olmak, bir duruma girmek ya da bir niteliği kazanmaktır. "Doktor olmak" bir unvan edinmeyi, "hasta olmak" bir hâlde bulunmayı, "kaza oldu" bir olayın gerçekleşmesini anlatır. Bir durumdan başka bir duruma geçişi de bildirir: "hava soğuk oldu". Çoğu zaman ad ve sıfatlarla birleşerek yeni anlatımlar kurar.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

Anlamları

  1. 1.

    bir görev, makam, şan veya vasıf kazanmak.

    • Okumak, eczacı olmak bu sayılı inatlarından biri ve ilkidir.— Süleyman Tarık Buğra
  2. 2.

    bir şeyi elde etmek, edinmek.

    • Nihayet ben mal sahibi olacağıma göre rahattım.— Sait Faik Abasıyanık
  3. 3.

    bir durumdan başka birine geçmek.

    • Yapraklar kafalarını örtüyordu. Koç ortada, parlak, yağlı boynuzlarıyla gölgelerin içinde heybetli bir Satir olmuştu.— Sait Faik ABASIYANIK, Kıskançlık, Varlık, 22, 1934
  4. 4.

    herhangi bir hâlde bulunmak.

  5. 5.

    gerçekleşmek veya yapılmak.

    • - Tabi en iyi sabun kemikten olur..— Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, 1997, 137, Hiç Yayınları
  6. 6.

    meydana gelmek, varlık kazanmak.

    • En şiddetli münakaşa, kumpanyanın ismi için oldu.— Sait Faik Abasıyanık
  7. 7.

    uygun düşmek, yerinde görülmek

    • Böyle iş olmaz. Oraya gitmesek de olur.
  8. 8.

    olgunlaşmak, yetişmek

    • Ekinler oldu. Üzümler daha olmadı.
  9. 9.

    hazırlanmak, hazır hâle gelmek

    • Çay oldu.
  10. 10.

    bulunmak

    • Kız da hemen olduğu yere oturdu.— M. Ş. Esendal
  11. 11.

    geçmek, tamamlanmak

    • İki yıl oldu. Nerede ise üç yıl olacak.
  12. 12.

    sürdürmek, yürütmek

    • İlişkilerimiz dostça olsun istiyorum.
  13. 13.

    bir kuruluşla, teşkilatla alakalı bulunmak, mensup olmak

    • Partili olmak.
  14. 14.

    gelip çatmak, yaklaşmak

    • Akşam oldu böyle oldu. Sabah oldu.
  15. 15.

    bir şeyin, birinin mülkiyetine geçmek

    • Pırlanta gerdanlığı da tektaş küpesi de zümrüt yüzüğü de kendinin olsun!— Sermet Muhtar Alus
  16. 16.

    ek fiilin geniş zamanı olan -dır/-dir mânâsında kullanılan bir söz

    • Annesi oluyor. Yeğeni olur.
  17. 17.

    gündelik

    sarhoş olmak

    • Ağzın bira kokuyordu, geldiğinde kafan olmuştu zaten, iki tane de beraber içmiştik, hiç unutmuyorum, babamı anlatıyordun, sevdalı, ellerin terliyordu.— Özgür ÇIRAK, Biz de Yarın Güleriz, 2024, 60, İletişim Yayınları
  18. 18.

    uymak, tam gelmek

    • Bu şapka başıma oluyor.
  19. 19.

    elinden kaçırmak, kaybetmek, yitirmek

    • Tembelliği yüzünden işinden oldu.
  20. 20.

    bir yerde doğmuş, yaşamış olmak

    • Köyden, kasabadan olmayan, düveni, dirgeni nasıl bilebilir— ?
  21. 21.

    bir olayla karşılaşmak, başına kötü bir şey gelmek

    • Aman, ona bir şey olmasın! Kimseye bir şey olmadı.
  22. 22.

    yol açmak

    • Bu davranışın ona çok zararı oldu.
  23. 23.

    bir isim veya sıfatın belirttiği vaziyeti almak

    • Su, buz oldu.

Dil bilgisi notu

  • olmak, iki heceli (ol·mak) bir fiildir.
  • Fiil kökü “ol-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: oluyor, oldu, olacak, olur.
  • Sözlükte bu maddeye bağlı 23 anlam ve 150 deyim bulunur.

Köken

Osmanlı Türkçesi اولمق (olmak) sözcüğünden devralındı.

Fiil çekimi

Göster
Fiil çekimi
Kip / zamanbensenobizsizonlar
Şimdiki zamanoluyorumoluyorsunoluyoroluyoruzoluyorsunuzoluyorlar
Görülen geçmiş zamanoldumoldunolduoldukoldunuzoldular
Öğrenilen geçmiş zamanolmuşumolmuşsunolmuşolmuşuzolmuşsunuzolmuşlar
Gelecek zamanolacağımolacaksınolacakolacağızolacaksınızolacaklar
Geniş zamanolurumolursunoluroluruzolursunuzolurlar
İstek kipiolayımolasınolaolalımolasınızolalar
Şart kipiolsamolsanolsaolsakolsanızolsalar
Gereklilik kipiolmalıyımolmalısınolmalıolmalıyızolmalısınızolmalılar
Emir kipi–ololsun–olunolsunlar
Olumsuz görülen geçmişolmadımolmadınolmadıolmadıkolmadınızolmadılar

Deyimler (150)

Tümünü göster (150)

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…