parmak
isimpar·mak/paɾ.ˈmac/
Kelimeyi anlamak için
parmak, Türkçede bir isimdir. Temel anlamı: “insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri”. Bunun dışında 8 anlamı daha vardır; matematik alanlarında da kullanılır. Argoda da kullanılır. 21 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
anatomi
insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri
- Küçük, uçlara doğru sivrilen ve kemiklerinin gayet ince olduğu hissini veren parmakları vardı ve bunların ucu, üşümüş gibi, kırmızı idi.— Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, 1943, 79, Remzi Kitabevi
- 2.
bir tekerleğin merkezinden çemberine kadar uzanan çubukların her biri
- 3.
(mecaz) bir işe karışmış olma ilgisi
- Bu işte onun parmağı var.
- 4.
} arşının yirmi dörtte biri boyunda bir uzunluk ölçüsü
- Her kıpırtımda bir parmak yol alıyordum.— Ümit KAFTANCIOĞLU, Altın Ekin, 2022, 92, Dinozor Genç
- 5.
matematik
inç. pus
- 6.
argo
erkeklik organı.
- «Bildiğin lastik canım. Parmak lastiği. Hani dolama falan olunca parmağa takarlar, şöyle geçirirler parmağın üzerine, eczanelerde satılır hani.»— Erdal Öz, Yaralısın, 1983, 82, Can Sanat Yayınları
- 7.
sıfat
eni veya boyu bu organ kadar olan
- Değneği iki parmak kısaltmalı.
- 8.
sıfat
koyu sıvılara daldırıp çıkarıldığında bu organa bulaşan miktar kadar olan
- 9.
özel ad
Bir soyadı.
Dil bilgisi notu
- parmak, iki heceli (par·mak) bir isimdir.
- Ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki “k” ünsüzü “ğ” olur: parmağı, parmağa.
- Son hecesindeki ünlü kalın olduğu için kalın ünlülü ekler alır: parmaklar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 9 anlam, 21 deyim ve 25 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Eski Türkçe barmaq (barmaq)
Hâl ve iyelik çekimi
Göster
| Hâl | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| Yalın | parmak | parmaklar |
| Belirtme | parmağı | parmakları |
| Yönelme | parmağa | parmaklara |
| Bulunma | parmakta | parmaklarda |
| Ayrılma | parmaktan | parmaklardan |
| İlgi | parmağın | parmakların |
| Kişi | Tekil | Çoğul |
|---|---|---|
| benim | parmağım | parmaklarım |
| senin | parmağın | parmakların |
| onun | parmağı | parmakları |
| bizim | parmağımız | parmaklarımız |
| sizin | parmağınız | parmaklarınız |
| onların | parmağı | parmakları |
Deyimler (21)
- parmağı ağzında kalmak
- parmağına dolamak
- parmağında oynatmak
- parmağını aramak
- parmağını bile kıpırdatmamak
- parmağını bile oynatmamak
- parmağının ucuyla çevirmek
- parmağının ucunda çevirmek
- parmağını yaranın üzerine basmak
- parmağı olmak
- parmak atmak
- parmak basmak
- parmak bozmak
- parmak ısırmak
- parmak kadar
- parmak kaldı
Tümünü göster (21)Daha az göster
- parmak kaldırmak
- parmakla gösterilmek
- parmaklarını yemek
- parmaklarını birlikte yemek
- parmakla sayılacak kadar az olmak
Birleşik ve türemiş sözcükler (25)
parmak adam, parmak alfabesi, parmak çocuk, parmak hesabı, parmak izi, parmak parmak, parmak tatlısı, parmak üzümü, adsız parmak, altıparmak, badem parmak, başparmak, beşparmak, bir parmak, küçük parmak, orta parmak, serçe parmak, gelinparmağı, gösterme parmağı, hanımparmağı, işaret parmağı, salavat parmağı, şehadet parmağı, vezirparmağı, yüzük parmağı
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…