patlamak

fiilpat·la·mak

Kelimeyi anlamak için

Temel fikir, içindeki basınçla bir nesnenin ses çıkararak parçalanmasıdır: "bomba patladı", "lastik patladı". Yırtılıp açılmak, yarılmak da bu fikrin sonucudur. Mecazda birden ortaya çıkmayı anlatır: "savaş patladı", "kriz patladı". Kişiler için öfkeyle birden parlamayı bildirir: "sonunda patladı". Bir şeyin pahalıya gelmesi de "bana pahalıya patladı" diye söylenir.

Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.

1.
Bir nesnenin, iç basıncının etkisiyle ses çıkararak dağılması; infilak etmek.
2.
Yırtılarak açılmak.
- Gözlerim gene ayakkabılarıma kaydı, yanları patlamıştı.— Orhan Kemal
3.
yarılmak.
- Fukaranın hem sağ bileği çıkmış hem davulu patlamıştı.— Reşat Nuri Güntekin
4.
Görünür duruma gelmek, ortaya çıkmak, yeşermek.
5.
Top, taşıt lastiği vb. gibi içerisinde hava barındıran şeylerin havasının içeriden çıkması.
6.
mecaz
Ansızın tehlikeli bir şey meydana gelmesi.
- Harp patlıyor ve askerlere edebiyatçılık, edebiyatçılara askerlik yapmak düşüyor.— Necip Fazıl Kısakürek
7.
mecaz
Çok sıkılmak, sıkıntı ve sabırsızlığını belli etmek.
- Sanıyorum ki istimi fazla gelmiş kazanlar gibi hırslarından patlayacaklar.— Osman Cemal Kaygılı
8.
mecaz
Aşırı tepki göstermek.
9.
mecaz
Ansızın bir gürültü duyulmak.
10.
gündelik
Herhangi bir durum veya bir değerin yitirilmesine yol açmak, mal olmak.
11.
gündelikgündelik
Başarısız olmak, işi bozulmak, çuvallamak anlamında kullanılır.
Gündelik konuşmada bir işin, planın ya da kişinin başarısız olmasını anlatır. Samimi ortamlarda, çoğu zaman "patladık" gibi biçimlerde söylenir.
- Son soruda patladım, sınav gitti.

Dil bilgisi notu

patlamak, üç heceli (pat·la·mak) bir fiildir.
Fiil kökü “patla-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: patlıyor, patladı, patlayacak, patlar.
Sözlükte bu maddeye bağlı 11 anlam, 1 deyim ve 1 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.

Fiil çekimi

Göster

Fiil çekimi
Kip / zaman	ben	sen	o	biz	siz	onlar
Şimdiki zaman	patlıyorum	patlıyorsun	patlıyor	patlıyoruz	patlıyorsunuz	patlıyorlar
Görülen geçmiş zaman	patladım	patladın	patladı	patladık	patladınız	patladılar
Öğrenilen geçmiş zaman	patlamışım	patlamışsın	patlamış	patlamışız	patlamışsınız	patlamışlar
Gelecek zaman	patlayacağım	patlayacaksın	patlayacak	patlayacağız	patlayacaksınız	patlayacaklar
Geniş zaman	patlarım	patlarsın	patlar	patlarız	patlarsınız	patlarlar
İstek kipi	patlayayım	patlayasın	patlaya	patlayalım	patlayasınız	patlayalar
Şart kipi	patlasam	patlasan	patlasa	patlasak	patlasanız	patlasalar
Gereklilik kipi	patlamalıyım	patlamalısın	patlamalı	patlamalıyız	patlamalısınız	patlamalılar
Emir kipi	–	patla	patlasın	–	patlayın	patlasınlar
Olumsuz görülen geçmiş	patlamadım	patlamadın	patlamadı	patlamadık	patlamadınız	patlamadılar

Deyimler (1)

patlama!

Birleşik ve türemiş sözcükler (1)

altıpatlar

Topluluk yorumları

Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.

Yorumlar yükleniyor…