sarmak
fiil
Kelimeyi anlamak için
Temel fikir, bir şeyin çevresini dolanıp onu dört bir yandan kuşatmaktır: "sarmaşık duvarı sardı". Bir şeyi başka bir şeyle kaplamak ("yarayı sargıyla sarmak", "yaprak sarması") ve birini kucaklamak bu fikrin somut biçimleridir. Mecazda bir duygunun ya da işin insanı kaplaması, ilgisini çekmesi anlamına gelir: "bu kitap beni sardı".
Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; editör incelemesi beklemektedir.
Anlamları
- 1.
çevresini çevirmek, çepeçevre dolanmak
- 2.
kuşatmak
- Dışardan gelen ışıkta yüzünü açık seçik görebiliyordum. "Evi sarmışlar" dedi.— Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, 2004, 137, Everest Yayınları
- 3.
dolayında yer almak.
- 4.
kaplamak.
- Odanın içini köhnemiş bir meyve kokusu sarmıştı.— Sait Faik ABASIYANIK, Babamın İkinci Evi, Varlık, 43, 1935
- 5.
bir şeyi üzerine başka bir şey koyarak kaplamak.
- Ah işte tövbe ettik bütün suçlarımızdan. Bir gaflet perdesiydi gözlerimizi saran.— Enis Behiç Koryürek
- 6.
kucaklamak.
- 7.
Yumak yapmak.
- 8.
Şerit, ip vb.ni başka bir şeyin üzerine dolamak.
- 9.
Kâğıt veya bir bitki yaprağıyla dürmek.
- Dolma sarıyorum diye yaprağı parmağıma doladım.— Hüseyin Rahmi Gürpınar
- 10.
Sarılıp tırmanmak.
- 11.
Bir şeyi başka bir şeyin içine koyup onunla kaplamak.
- 12.
Tırmanmak, yükseğe doğru çıkmak.
- İkindi vakti Harta yokuşuna sardık.— Fahri ERDİNÇ, Acı Lokma, 2006, 127, Yordam Kitap
- 13.
Bir görev veya işin yerine getirilmesini başkasına yüklemek.
- 14.
mecaz
Sözle saldırmak, tehdit etmek.
- 15.
Hoşuna gitmek, zevkini okşamak.
- 16.
Kişinin, bir konuyla ya da kişiyle ilgilenmeye başlaması
- Sedef'in durup dururken orkideye sarması hayra alamet değil diye düşündüm.— Ayfer Tunç, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018, 51, Can Sanat Yayınları
- 17.
gündelikgündelikgençlik dili
İlgisini çekmek, hoşuna gitmek anlamında kullanılır.
Gündelik konuşmada bir şeyin ilgi çekmesini, hoşa gitmesini anlatır. Özellikle gençler arasında film, dizi, şarkı gibi şeyler için "sardı", "sarmadı" biçimlerinde sık kullanılır.
- Dizinin ilk bölümü pek sarmadı.
Dil bilgisi notu
- Fiil kökü “sar-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: sarıyor, sardı, saracak, sarar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 17 anlam ve 4 deyim bulunur.
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | sarıyorum | sarıyorsun | sarıyor | sarıyoruz | sarıyorsunuz | sarıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | sardım | sardın | sardı | sardık | sardınız | sardılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | sarmışım | sarmışsın | sarmış | sarmışız | sarmışsınız | sarmışlar |
| Gelecek zaman | saracağım | saracaksın | saracak | saracağız | saracaksınız | saracaklar |
| Geniş zaman | sararım | sararsın | sarar | sararız | sararsınız | sararlar |
| İstek kipi | sarayım | sarasın | sara | saralım | sarasınız | saralar |
| Şart kipi | sarsam | sarsan | sarsa | sarsak | sarsanız | sarsalar |
| Gereklilik kipi | sarmalıyım | sarmalısın | sarmalı | sarmalıyız | sarmalısınız | sarmalılar |
| Emir kipi | – | sar | sarsın | – | sarın | sarsınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | sarmadım | sarmadın | sarmadı | sarmadık | sarmadınız | sarmadılar |
Deyimler (4)
- başına sarmak
- güce sarmak
- içini sarmak
- sarıp sarmak
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…