saymak
fiilsay·mak
Kelimeyi anlamak için
saymak, Türkçede bir fiildir. Temel anlamı: “Bir şeyin kaç tane olduğunu anlamak için bunları birer birer elden veya gözden geçirmek, sayısını bulmak”. Bunun dışında 9 anlamı daha vardır. Mecaz anlamda da kullanılır. 3 deyim ya da atasözünde geçer.
Bu özet, maddedeki tanımlardan otomatik derlenmiştir.
Anlamları
- 1.
matematik
Bir şeyin kaç tane olduğunu anlamak için bunları birer birer elden veya gözden geçirmek, sayısını bulmak.
- Nara sormuşlar: -Tanelerin kaç tane? Yiyenler saysın bana ne- demiş.— Bedri Rahmi Eyüboğlu
- 2.
Sayıları arka arkaya söylemek.
- 3.
Birini veya bir şeyi herhangi başka bir şey yerine koymak veya ona herhangi bir şey gözüyle bakmak; addetmek.
- Her çiçekten bal eyledik / Arıya saydılar bizi— Pir Sultan Abdal
- 4.
… olduğunu veya olacağını varsaymak, kabul etmek.
- Elimi uzatsam benim olacak bir vazoya sırt çevirip başkasına kaptırınca onu benden çalınmış saymak neden?— Haldun Taner
- 5.
Arka arkaya söylemek, sıralamak.
- 6.
Ödemek, peşin vermek.
- İki bin lira saydı, bana bir küpe aldı.— Memduh Şevket Esendal
- 7.
mecaz
Geçer tutmak.
- 8.
mecaz
Değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı dolayısıyla bir kimseye değer vermek, hürmet etmek.
- Anam babamı nasıl saydı ise ben de kocamı öyle sayacaktım.— Memduh Şevket Esendal
- 9.
mecaz
Hesaba katmak, dikkate almak.
- 10.
isimözel ad
Bir soyadı.
Dil bilgisi notu
- saymak, iki heceli (say·mak) bir fiildir.
- Fiil kökü “say-” biçimindedir. Üçüncü tekil kişide: sayıyor, saydı, sayacak, sayar.
- Sözlükte bu maddeye bağlı 10 anlam, 3 deyim ve 4 birleşik ya da türemiş sözcük bulunur.
Köken
Eski Türkçe sāmak
Fiil çekimi
Göster
| Kip / zaman | ben | sen | o | biz | siz | onlar |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Şimdiki zaman | sayıyorum | sayıyorsun | sayıyor | sayıyoruz | sayıyorsunuz | sayıyorlar |
| Görülen geçmiş zaman | saydım | saydın | saydı | saydık | saydınız | saydılar |
| Öğrenilen geçmiş zaman | saymışım | saymışsın | saymış | saymışız | saymışsınız | saymışlar |
| Gelecek zaman | sayacağım | sayacaksın | sayacak | sayacağız | sayacaksınız | sayacaklar |
| Geniş zaman | sayarım | sayarsın | sayar | sayarız | sayarsınız | sayarlar |
| İstek kipi | sayayım | sayasın | saya | sayalım | sayasınız | sayalar |
| Şart kipi | saysam | saysan | saysa | saysak | saysanız | saysalar |
| Gereklilik kipi | saymalıyım | saymalısın | saymalı | saymalıyız | saymalısınız | saymalılar |
| Emir kipi | – | say | saysın | – | sayın | saysınlar |
| Olumsuz görülen geçmiş | saymadım | saymadın | saymadı | saymadık | saymadınız | saymadılar |
Deyimler (3)
- fasulye gibi kendini nimetten saymak
- ödev saymak
- yerinde saymak
Birleşik ve türemiş sözcükler (4)
Topluluk yorumları
Yorum yazmak için giriş yapın ya da kayıt olun.
Yorumlar yükleniyor…